DE EXPKRIMENTEELE MORPHOLOGIE IN DE PLANTKUNDE. 
241 
die beginnen met eenige kleine enkelvoudige blaadjes, maar al heel 
spoedig overgaan tot de vorming van gevinde bladeren. Geheel 
anders is de ontwikkeling van knoppen, die men, slechts met een 
klein stukje van den knol er aan, isoleert. Zelfs onder goede cul- 
tuurvoorwaarden gaan ze langen tijd voort met de vorming van 
kleine enkelvoudige bladeren. Het gevinde blail treedt pas veel 
later op. Bedraagt bijvoorbeeld het aantal der enkelvoudige bladeren 
in normale gevallen niet meer dan 3, aan stengels, uit geïsoleerde 
knoppen ontstaan, is het ö a 7, en bij minder gunstige omstandig- 
heden wel 30. 
We zien dus, dat ook in normale gevallen een aardappelplant twee- 
ërlei soort bladeren voortbrengt, dus heterophyllie vertoont. Bij de 
aardappelplant bestaat er tusschen de twee soorten bladeren slechts 
weinig verschil, maar andere planten bezitten deze eigenschap in 
veel sterkere mate. Vooral duidelijk is het bij vele waterplanten, 
o.a. de waterranonkels {Batrachium sp.). Vele soorten hiervan hebben 
onder water zeer fijn verdeelde bladeren en handvorraige, gaafrandige, 
drijvende bladeren. Nog aardiger is het bij 't pijlkruid, Sagittaria 
sagittifolia. Dit heelt onder water dunne lintvormige bladeren, op 
’t water pijlvormige drijvende bladeren met de huidmondjes aan de 
bovenzijde en in de lucht ook pijlvormige bladeren, waarbij de 
huidmondjes zich v.n.1. aan de onderzijde bevinden. Ook is de pijl- 
vorm van het drijvende blad niet precies dezelfde als die van het 
luchtblad, n.1. lang niet zoo spits en in verhouding veel breeder. 
Zoo zouden er nog vele planten te noemen zijn, maar liever sta ik 
nog even stil bij een groep, waar zich de heterophyllie in een eenigs- 
zins anderen vorm voordoet, n.1. bij de z.g. amphibische planten, d.w.z. 
zulke, die zoowel op ’t land als in ’t water kunnen leven. In ’t 
water vertooneh zij echter een geheel andere gedaante dan op ’t 
land; zij hebben m.a.w. een water- en een landvorm. Een bekend 
voorbeeld hiervan is de roode veenwortel, Polygonum amphibium. In 
't water groeiend vormt zij horizontale, drijvende stengels met breede, 
glanzende, onbehaarde drijvende bladeren, terwijl de landvorm om- 
hooggroeiende stengels en smallere, behaarde bladeren heeft. Deze 
hebben aan beide zijden huidmondjes, de drijvende bladen van den 
watervorm slechts aan de bovenzijde. De watervorm bloeit meest 
rijkelijk met mooie donker-rose bloeiaren, de landvorm wordt zelden 
bloeiend aangetroffen. Duidelijk verschillende water- en landvormen 
vertoont ons ook de lidsteng, Hippuris vulgaris. Deze plant groeit 
vrij algemeen in en langs slooten en vaarten. Lange, onvertakte 
stengels, rondom bezet met lijnvormige blaadjes, niet langer dan 
