2U 
DE EXPERIMENTEELE MORPHOLOGIE IN DE PLANTKUNDE. 
het blad. In die groeven liggen ook dunwandige cellen, die het ont- 
vouwen van het blad kunnen bewerken. 
De geheele inrichting is zoo, dat de verdamping belangrijk wordt 
tegengegaan. Wordt nu ditzelfde gras gekw^eekt in vochtige omge- 
ving, b.v. onder een glazen stolp, dan treden belangrijke verande- 
ringen op. De bladeren worden veel langer en zijn veel minder dicht 
toegevouwen ; terwijl de blauwgroene kleur wijkt voor een gewone 
gi'oene tint. Ook de fijnere bouw van het blad is gewijzigd. De cu- 
ticula der epidermiscellen van de onderzijde is niet verdikt en de 
bastbundels ontbreken bijna geheel. Daarentegen zijn de cellen, die 
het ontvouwen der bladeren bewerken, veel grooter geworden. 
Hier staan we weer voor dezelfde vraag als bij de waterplanten, 
n.1. hoe is deze heterophyllie te verklaren? 
Volgens DE Vries zijn dit allemaal gevallen van dubbele adoptatie. 
Deze planten zijn, doordat ze twee ontwikkelingsmogelijkheden be- 
zitten, aan twee verschillende toestanden aangepast. De beide ont- 
wikkelingsrichtingen sluiten elkaar uit. terwijl het van de uiterlijke 
omstandigheden afhangt, in welke richting de plant zich ontwikkelt. 
We kunnen dan echter nog vragen welke factor in de uiterlijke om- 
standigheden hierbij den meesten invloed heeft. 
Evenals in de vroeger besproken gevallen zijn het ook in deze proet 
met Festuca de veranderingen in de stofwisseling, die de ontwik- 
kelingsrichting bepalen. In droge omgeving is de transpiratie sterk, 
de assimilatie ook. Bij weinig water ontstaat er dan in de planteen 
hoeveelheid assimilatie-producten, die voor ’t verdikken der cuticula 
en den opbouw der bastbundels verbruikt worden. In vochtige 
lucht, bij geringe verdamping, is de hoeveelheid water in de plant 
grooter en wordt het meeste materiaal verbruikt voor meerderen 
lengtegroei. Volgens Goebel is deze verandering in de stofwisseling 
voldoende om ’t heele verschijnsel te verklaren ; van dubbele aan- 
passing wil hij hier niet spreken. Naar zijne meening wordt een plant 
in bepaalde omstandigheden zoo, als zij in dat geval worden moet. 
Iedere wijziging in de omstandigheden kan een verandering der 
plant in ’t leven roepen en men zou zelfs vormen kunnen maken, 
zooals zij in de natuur nooit optreden. Hij moet echter toegeven, 
dat lang niet alle planten even ))plastisch(( zijn. Sommige reageeren in 
’t geheel niet op veranderde omstandigheden, ze blijven zooals ze 
zijn of gaan te gronde onder abnormale levensverhoudingen. Dit 
pleit voor de opvatting van Prof. de Vries, dat slechts die planten 
w’elke twee of meer ontwikkelingsmogelijkheden in zich hebben, 
door verandering in de voeding haar vorm en bouw wijzigen, zij ’t 
