DE EXPERIMENTEELE MORPHOLOGIE IN DE PLANTKUNDE. 
247 
Berooft men Araucaria van haar hoofdtop, dan blijven de zijtakken 
gewoon doorgroeien. Zij krommen zich noch omhoog, noch veranderen 
hare wijze van vertakking. Wel wordt de verloren gegane hoofdtop 
geregenereerd, maar door’t uitloopen van een slapenden knop. Araucaria 
geeft ons dus een voorbeeld van stabiele lateraliteit. 
Voor ik overga tot de beschrijving der verschijnselen, die zich aan 
onderaardsche stengeldeelen voordoen, wil ik nog even wijzen op 
’t gebruik dat men bij ’t kweeken maakt van de labiele lateraliteit. 
Sommige vrij zeldzame Coniferen, zooals b.v. de zilverspar (Picea 
pungens var argentea), kunnen vermeerderd worden door de zijtak- 
ken te stekken. Deze worden dan tot radiair gebouwde stammetjes, 
dus tot normale zilversparren. 
Circaea lutetiana, het Heksenkruid is een bij ons vrij zeldzame 
boschplant van de familie der bastaardwederikken. Deze plant vormt 
aan de basis van den stengel talrijke uitloopers, die schuin naar 
beneden groeien, in den grond dringen en daar in horizontale richting 
zich verder ontwikkelen. Tegen den herfst zwellen ze aan ’t eind 
knodsvormig op en in ’t volgend voorjaar ontwikkelt zich uit den eind- 
knop een naar omhoog groeiende bebladerde plant. Deze nieuwe 
plant is dus door een U-vormige lis in den bodem met de oude plant 
verbonden. Meer dan eenige andere plant leent het heksenkruid 
zich voor ’t nemen van proeven. In de eerste plaats kan men gemak- 
kelijk de uitloopers reeds in ’t zelfde jaar van hun ontstaan laten 
uitgroeien tot bebladerde takken. Dit gelukt als men den boven- 
aardschen stengel boven den knop, waaruit een uitlooper zou ontstaan, 
verwijdert. De tak welke zich uit dien knop ontwikkelt, groeit dan 
wel eerst in horizontale richting (een bewijs, dat hij reeds geindu- 
ceerd was), maar in plaats van nu verder zich omlaag te buigen, 
kromt hij zich omhoog en wordt tot een tak met gewone bladeren, 
terwijl een uitlooper slechts schubvormige bladeren bezit. Zelfs uit- 
loopers, die reeds in den grond gedrongen zijn, kan men op deze 
wijze dwingen uit te groeien tot bebladerde bovenaardsche stengels. 
Isoleert men een uitlooper van de moederplant, dan groeit hij soms 
wel, maar lang niet altijd als een gewonen, tak. Zet men een uitlooper 
rechtop, als stek, in den grond, dan kromt hij zich even onder den 
top met een scherpen hoek naar beneden. Uit het bovenstaande 
volgt, dat het niet voldoende is, de uitloopers aan den invloed van 
den bovenaardschen stengel te onttrekken, teneinde ze te laten uit- 
groeien tot bebladerde takken; ze moeten door in verbinding te blijven 
met de moederplant ook de bouwstoffen ontvangen, die anders de 
bovenaardsche stengel kreeg. 
