248 DE EXPERIMENTEELE MüRPHOLOGIÈ IN DE PLANTKUNDE. 
Ook hier is het dus weer de voeding die den vorm bepaalt. Omge- 
keerd kunnen we dus ook verwachten, dat het in bepaalde omstan- 
digheden gelukken moet knoppen, die zouden uitgroeien tot boven- 
aardsche stengels, zich te laten ontwikkelen tot uitloopers. 
De eerste proeven, die Goebel daarvoor deed, gelukten echter 
niet. Hij verwijderde van een plant alle uitloopers. Er ontstonden 
toen nieuwe uit de oksels der schubben aan de basis van den stengel, 
onder de reeds afgesneden uitloopers. Nu werd de plant boven de 
uitloopers-vormende zóne afgesneden en als stek gecultiveerd ; maar 
van een indringen der bladtakken in den bodem was geen sprake. 
Deze proef werd genomen in ’t voorjaar en dat was de oorzaak 
van het negatieve resultaat. Toen Goebel dezelfde proef deed in 
October bogen alle takken, zelfs die, welke zeer dicht bij den top 
ontstonden, naar beneden en drongen in den bodem, terwijl dit bij 
noi’male planten niet gebeurde. Hypothetisch kunnen we dus aan- 
nemen, dat uitloopers bij Circaea dan gevormd worden, als de hoe- 
veelheid der organische stoffen, die naar het vegetatiepunt gevoerd 
worden, grooter is dan die der anorganische. 
Zeldzamer dan het Heksenkruid is in onze bosschen het Muskus- 
plantje, Adoxa moschatellina. 
Dit heeft een onderaardschen, horizontaal groeienden wortelstok, 
waaraan zich jaarlijks één tot drié loofbladeren en een bloeiende 
zijtak met twee bladeren ontwikkelen. Behalve deze ontspringen 
uit den wortelstok talrijke uitloopers, welke echter niet, zooals bij 
Circaea kunnen worden omgevormd tot bovenaardsche stengels. Wat 
de uitloopers betreft, bestaat dus tusschen Circaea en Adoxa een zelfde 
verschil als tusschen de zijtakken van Picea en Araucaria. 
Nog enkele proeven over inductie der vegetatiepunten wil ik vermel- 
den. Gewoonlijk beëindigt het vegetatiepunt der hoofdas zijne ont- 
wikkeling met de voortbrenging van een bloem of een bloei wij ze, 
of ontstaan er in de bladoksels bloeiende zijtakken. Meestal is het 
verschil tusschen bloeiende en niet bloeiende of vegetatieve takken 
zeer groot, v.n.1. bij de zaadplanten, minder bij de vaatkryptogamen, 
de varens, paardestaarten en wolfsklauwachtige planten. 
Ook dit verschil der takken zou stabiel of labiel kunnen zijn. 
Bij Equisetum is het nooit gelukt experimenteel een bloeitop over te 
voeren in een vegetatieven tak, zeer gemakkelijk gaat dit echter bij 
de soorten van Engelsch mos, b.v. Selaginella lepidophylla. Deze 
planten hebben vegetatieve takken, die zeer mooi dorsiventraal 
bebladerd zijn. Aan het eind der takken ontstaan recht omhoog 
groeiende, vierkante, radiair gebouwde bloeiaren. Snijdt men nu een 
