254 
EEN VERGELIJKEND EN HISTORISCH OVERZICHT 
had. Daarbij heeft op Nieuw-Guinea eene sterke immigratie van 
indo-pacifische vischvormen uit de zee de rivieren helpen bevolken. 
De ontwikkeling van eene zoetwatervischfauna staat in nauw verband 
met den toestand van de stroomstelsels, die weer afhangen van de 
ligging en de hoogte der bergen en de grootte en den vorm van het land 
of het eiland. Kleine eilanden met in het midden hooge bergen of 
lange, smalle eilanden, in de lengte doorsneden door bergketens, heb- 
ben korte, snelstroomende rivieren, waarin zich geen uitgebreide 
zoetwatervischfauna ontwikkelen kan. Lange, breede rivierstelsels, die 
ontstaan op met uitgestrekte bosschen bedekte bergketens, die de 
regens trekken, zooals Borneo ze heeft, zijn uitmuntend geschikt voor 
eene flinke zoetwatervischontwikkeling. Hoewel Java in dit opzicht 
veel minder gunstig bedeeld is dan Borneo, heeft het toch nog een 
vrij groot aantal zoetwatervischsoorten. 
Vergelijkt men de rivierstelsels van Java en Celebes, dan kan men 
niet zeggen, dat Celebes minder bedeeld is dan Java. Celebes heeft 
een areaal van 178833 K.M.^ en Java van 125896 K.M. 2 . Onder meer 
bevindt zich op Celebes het slroomgebied der Tjenrana, met een 
areaal van 6065 K.M. 2 , twee meren behooren er toe: Tempe en 
Sidering, dit laatste is 65 K.M.^. En toch is Celebes veel armer aan 
riviervischsoorten dan Java, daarom echter niet armer aan individuen. 
De hydrographische toestand, zooals we zien, kan dit verschil niet 
verklaren, de oorzaak moet in iets anders gezocht worden, en is 
denkelijk van geologischen aard. 
In de tweede helft van den tertiairtijd (neogeen) staken van Zuid- 
Celebes, waarin het stroomgebied van de Tjenrana zich nu bevindt, 
maar enkele stukken als eilanden boven het water uit. Op het einde 
van den neogeentijd begon eene negatieve niveau-verschuiving, welke 
nog steeds voortgaat en waardoor Zuid-Celebes opgeheven werd, en 
zich bij het centrale eiland aansloot, waardoor het een schiereiland 
werd; ook de omliggende koraaleilanden werden opgeheven en de 
zandsteenlagen stegen in het oosten als abrasie-vlakten uit het meer 
op. Dat de samenhang tusschen Noord- en Zuid-Celebes nog betrek- 
kelijk jong is, kan zoölogisch bewezen worden Daar in de tweede 
helft van den tertiairen tijd Celebes nog uit onverbonden stukken 
bestond, zijn de stroomen er van jongen datum. 
Hierdoor wordt het kleiner aantal zoetwatervischsoorten aldaar 
verklaard. 
Het onderscheid in de zoetwatervischfauna van Celebes en van 
Australië hangt met haar ontstaan tezamen. Australië scheidde zich 
van het Aziatische vasteland af in het begin van het optreden van 
