OVER DE DE VISSCHEN VAN BORNEO. 
263 
trekkingen door voortgezet onderzoek misschien gewijzigd zullen 
moeten worden, maar daar de ontwikkeling in de natuur en de 
evolutie ook in de verspreiding der vischsoorten niet stilstaat, is dit 
een reden te meer om den tegenwoordigen toestand zoo nauw- 
keurig mogelijk te beschouwen en te beschrijven. 
DE KIEUWBOGEN EN HET VOEDINGSKANAAL. 
Bij 36 soorten van Borneo’s visschen heb ik de groepen van keel- 
tanden beschouwd. Bij deze was in dit opzicht geen sterke ontwik- 
keling waar te nemen. Wij weten dat hun aantal kan zijn 3 paar groepen 
bovenste keeltanden en 1 paar groepen onderste keeltanden. Onder de 
bedoelde soorten heeft Tetrodon Hilgendorfii 3 paar korte groepen 
bovenste keeltanden, maar geen groepen onderste keeltanden. Ophio- 
cephalus polylepis heeft 2 paar groepen bovenste keeltanden en 1 
paar groepen onderste keeltanden. Parophiocephalus unimaculatus 
heeft H paar groepen bovenste en 1 paar groepen onderste keeltan- 
den. De vijf beschouwde Siluren-soorten hebben 1 paar groepen bovenste 
en 1 paar groepen onderste keeltanden. De meeste onder, -pochte Cy~ 
prinen-soorten hebben een bovenste plaat en 3 rijen onderste pha- 
ryngeaaltanden. Nemoiabramus Steindachneri heeft een bovenste 
plaat en 2 rijen onderste pharyngeaaltanden. Bij eenige soorten 
Cyprinen, zooals Nemachilus ohesus ontbreekt, de bovenste plaat en 
dezen hebben slechts 1 rij onderste pharyngeaaltanden. Deze zwakke 
ontwikkeling moet in betrekking tot het voedsel staan. 
Met den microscoop heb ik den inhoud van 39 magen nagegaan ; 
een derde van deze magen was leeg, van vier was de inhoud niet 
herkenbaar en bij de andere bevonden zich fragmenten van arthro- 
poden, diatomeeën, kleine stukjes van planten en zand en bij één, 
die van Macrones fortis, buiten fragmenten van insecten ook visch- 
schubben, De maag van het grootste exemplaar van Macronis fortis 
bevatte zelfs drie heele visschen van eene veel kleinere soort. Onder 
de herkenbare deelen van den inhoud van de magen was eene groote 
verscheidenheid en er waren geen twee magen met fragmenten van 
dezelfde soort crustacae of insect. Ongeveer een vierde van deze magen 
is van eenen maagzak voorzien, bij de andere ontbrak deze. 
De betrekkelijke lengte der ingewanden is zeer verschillend; er 
zijn er die (met de maag) nog niet de helft van de lengte van het 
individu meten, maar daarentegen beslaat de darm met de maag van 
Dmigila sumatrana 9 maal de lengte van het individu en bij Gyri- 
nocheilus pusUdosus bedragen zij 20 maal de lengte van den visch 
zelven. Nemachilus ohesus en Acanthopsis choerorhynchus hebben geene 
