HOE DE ELEKTRISCHE STROOI 
YLOEISTOEEEN DOOR EEN POREUZEN 
WAND DRIJET. 
DOOR 
Dp. e. van der ven. 
Bij het stellen van dit stuk bekroop mij de overtuiging dat er 
onder onze lezers velen zullen zijn, die het, meteen:»niet voormij« 
ongelezen zullen laten. Tot vei^ontschuldiging van het feit, dat ik het 
desniettemin niet in portefeuille heb gelaten, strekke mijne daarnevens 
staande overtuiging, dat vele anderen, sommigen uit den aard van 
hun ambt, met belangstelling kennis zullen nemen van de resultaten 
eener zooveel mogelijk volledige behandeling van een tot heden, 
naar mijn oordeel zonder reden, verwaarloosd onderdeel der werking 
van den electrischen stroom. 
Sedert lang reeds is het bekend, dat als men een elektrischen 
stroom laat gaan door een met vloeistof gevulden bak, die door een 
poreuzen wand in tweeën wordt gedeeld, die vloeistof langzamerhand 
van de eene afdeeling naar de andere wordt overgebracht; zij daalt 
in de eene, rijst in de andere. 
Reuss, te Moskou, die er, in 1807, het eerst melding van maakt, 
gaf het den geleerden naam : motus stoechiometricus ; een naam, uit 
zijn aard onschuldiger dan die van elektrische endosmose, waaronder 
het sedert, en ook nog wel heden, bekend staat, die de pretentie 
schijnt te hebben een oorzakelijk verband te leggen tusschen het 
verschijnsel en werkingen, die er niets mede hebben uit te staan. 
In de eeuw, die ons van den ontdekker scheidt, schijnt het 
onderwerp weinig de aandacht der natuurkundigen op zich te hebben 
gevestigd. Althans de H.H. G. Wiedemann en C. Freund zijn de 
eenigen, die, in Poggendorff^s Annalen, hunne methode van onderzoek 
en de resultaten daarvan meer uitvoerig beschreven. Ppaundler, in 
