286 
HOE DE ELEKTRISCHE STROOM 
zijn 1888 — 1890 verschenen leerboek, bepaalt er zich dan ook toe^ 
in dit opzicht wel wat sterk generaliseerend, als »die wichstigsten 
Gesetze dieser TTeberfuhrung« de resultaten op te noemen, door 
AViedkmann verkregen, te weten: 
1°. dat de in gelijke tijden door den elektrischen stroom over- 
gebrachte hoeveelheden water die van eene oplossing van 
kopersulfaat overtreffen ; 
2o. dat het vervoer van water en van een oplossing van koper- 
sulfaat, onder overigens gelijke omstandigheden, evenredig is 
aan de stroornsterkte ; 
30 . dat, weder o. g. o. van oplossingen van kopersulfaat van 
verschillende concentratie het vervoer des te geringer is, 
naarmate haar geleidend vermogen voor den stioom grooter is ; 
40 . dat het vervoer steeds plaats heeft in de richting van de 
anode (+ pool) naar de kathode ( — pool). 
Deze door niets gerechtvaardigde veronachtzaming was het, die 
mij drong het verschijnsel aan een meer uitvoerig onderzoek te 
onderwerpen. Daar het hier de plaats niet is omtrent de onderdeelen 
van dit onderzoek in bizonderheden te treden, zal ik mij tot de 
mededeeling van de daardoor verkregen resultaten bepalen. Alleen 
zij vermeld dat ik, daarbij Wiedemann’s methode volgende, de 
toepassing daarvan in zooverre wijzigde, dat de invloed werd voor- 
komen of geëlimineerd, die verschillen in hydrostatische drukking, 
aan weêrszijde van den poreuzen wand gedurende de proefnemingen 
ontstaan, op het bedrag van de overgebrachte vloeistof moesten 
hebben, een verschil dat zoowel ontstond door het toenemend niveau- 
verschil in de door den wand gescheiden afdeelingen als door het 
tijdens het onderzoek ontstaand concentratie-verschil van de daarin 
aanwezige vloeistof. Wie hieromtrent meer licht verlangen verwijzen 
wij naar de Archives dii musée Teyler waarin het volledig dagboek 
der waarnemingen is opgenomen, benevens eene photografische 
afbeelding 2 ) van den toestel, zooals die zich in den loop van het 
onderzoek uit den door Wiedemann gebezigden heeft ontwikkeld. 
De onderzoekingen strekten zich uit over oplossingen van verschil- 
lende concentratie pCt. — 30 pCt.) van de volgende metaalzouten : 
kopersulfaat, kopernitraat, zinksulfaat, zinknitraat, zinkchloried, 
loodacetaat, loodnitraat, ijzeroxydulesulffiat, ijzeroxiedsulfaat, ijzerni- 
traat, ijzerchloried, nikkelsulfaat, nikkelnitraat, nikkelchloruur. 
1) Ann. du Musée Teijler, Serie II, Vol. IV — XI, (1901 — 1908), passim. 
2) ib. idem. Vol. IX, p. 99. 
