VLOEISTOFFEN DOOR EEN POREUZEN WAND DRIJFT. 
289 
ingesteld onderzoek waarbij de gewichten der hoeveelheden werden 
nagegaan, die in gelijken tijd door eene standvastige drukking door 
denze'fden wand werden gedreven, dat deze, bij toenemende concen- 
tratie, (2^ pC., 5 pCt., 1\ pCt.) afnamen in reden van 1 : 0.9 : 0.8, 
zoowel bij oplossingen van koper- als van zinksulfaat. 
Bij standvastige concentratie en veranderlijke stroomsterkte on- 
dergaat dus de voortstuwende kracht eene standvastige vermindering, 
waardoor de absolute waarden van de vervoerde hoeveelheden elk in 
het bizonder verminderen met een standvastig bedrag, dat echter, 
blijkens onze waarnemingen, klein genoeg is om te vallen buiten de 
grenzen der waarnemingsfouten, zoodat de evenredigheid tusschen 
het bedrag der waargenomen hoeveelheden vervoerde vloeistof en de 
aangewende stroomsterkten niet verbroken schijnt. 
Neemt echter, bij toenemende concentratie der oplossingen, deze 
vermindering toe, dan voegt zich haar bedrag in toenemende mate 
bij het evenzeer als een weerstand werkend geleidend vermogen. 
Volgens de waarnemingen van vele natuurkundigen, van Kohlrausch 
en Long vooral, neemt dit vermogen, het moge niet zijn in dezelfde 
verhouding als de concentratie, met haar zeer snel toe, en het is onder 
den invloed van beide, in dezelfde richting werk inde weerstanden dat, 
bij gelijke stroomsterkte en toenemende concentratie, het bedrag van 
het waargenomen vervoer, binnen de grenzen der waarnemingsfouten, 
afneemt in dezelfde verhouding als waarin de concentratie toeneemt. 
Gelden de beide gevonden regels bij het vervoer van vloeistoffen door 
den electrischen stroom, dan zou het zoo oppervlakkig schijnen alsof 
bij het voortdurend afnemen van het gewicht der in de eenheid van 
volume opgeloste stof, het gewicht van de in gelijke tijden overgevoerde 
hoeveelheid vloeistof tot in het oneindige zou moeten toenemen. 
Dit zou ook inderdaad het geval zijn, indien niet bij steeds afne- 
mende concentratie het geleidend vermogen van de oplossing zóó 
verminderde, dat het ten laatste niet mogelijk zou zijn daardoor een 
stroom te drijven. Bij scheikundig zuiver water, waarbij, met de 
concentratie, het geleidend vermogen nul wordt, zou de uitdrukking 
voor het vervoer de gedaante ^ aannemen, of m.a.w., de grootte van 
het vervoer zou onbepaald worden. 
Van gewoon gedistilleerd water uit den handel bracht ik met een 
stroom van 220 volts in één uur 985 gram over; de stroomsterkte 
bedroeg 0.175 ampère, de weerstand dus 1257 ohm, wat even ver 
van een oneindigen weerstand ligt als de zuiverheid van het gebruikte 
water van scheikundige zuiverheid. 
Haarlem, 15 Mei 1908. 
