314 
DE THEORIE DER VLAM. 
aan ons voonioet. Achtereenvolgens zal worden gehandeld over: 
I. De temperatuur der vlam, 
II. De Bunsensche vlam. 
III. De lichtgevende vlam, 
I. De temperatuur der vlam. 
Deze is natuurlijk voor verschillende vlammen verschillend en ook 
voor de deelen derzelfde vlam niet op alle plaatsen gelijk. Zoomin 
aangaande de maximale of gemiddelde temperaturen, als aangaande 
de temperatuurverdeeling in een bepaalde vlam had men echter tot 
voor betrekkelijk korten tijd vertrouwbare gegevens. De metingen 
liepen sterk uiteen. Wel was door Bunsen de blauwe gasvlam 
nauwkeurig onderzocht, zoowel wat aangaat warmteverdeeling, als 
oxydeerende of reduceerende werking — doch uitsluitend qualitatief. 
De quantitatieve bepalingen behoeven ook thans nog, niettegenstaande 
de methoden tot het bepalen van hooge temperaturen zeer verbeterd 
zijn, voor vele gevallen herziening en uitbreiding. 
Langs vier onderscheidene wegen heeft men getracht de bedoelde 
temperaturen te benaderen: 
a. De calorimetrische methode. 
Het beginsel dezer methode en de bezwaren die zij ontmoet, vindt 
men uiteengezet in de beroemde: »Lecons sur la dissociation® van 
Deville (1864). Bunsen (1867) heeft haar echter nader ontwikkeld 
en meer in ’t bijzonder toegepast op kooloxyde en waterstof, brandende 
in zuurstof of lucht. 
Nemen wij als voorbeeld de reactie: 
‘1 CO 4- O 2 = 2 CO 2 
en de vlam van kooloxyde in zuurstof. 
De reactiewarmte bedraagt 2 x 68200 caloriën, de soortelijke 
warmte (p constant) van het verbrandingsproduct 0,2169. Het ge- 
vormde koolzuurgas (2 X 44 gram) zou dus, wanneer alle warmte- 
verlies was uitgesloten, door de ontstaande warmte tot: 
68200 
44 X 0,2169 — 
verhit moeten worden. Deze temperatuur wordt echter bij lange na 
niet bereikt, omdat het koolzuurgas dan geheel gedissocieerd zou 
zijn. Zooals door een proef van Deville zeer fraai wordt aangetoond, 
verbindt zich in het heetste deel der vlam, waaraan CO en Oj in 
aequivalente verhouding worden toegevoerd, hoogstens f; het overige 
