316 
DE THEORIE DER VLAM. 
Het zijn echter steeds maximale temperaturen, die slechts in een 
deel der vlam kunnen worden bereikt en dan nog, wanneer men 
mag afzien van storende omstandigheden, als straling, enz ; 
b. De thermo-electi'ische methode. 
Deze is wel de oudste van alle en reeds in 1826 door Berzelius 
toegepast. Hij gebruikte een thermo-element, bestaande uit platina 
en palladium of wel uit platinadraden van verschillende herkomst. ’ 
Langs een eigenaard igen weg overtuigde hij zich, dat, voor zooverre 
dit met den thermometer was te contróleeren, de opgewekte slroom- 
sterkte ongeveei* evenredig is aan het temperatuursverschil tusschen 
de verhitte en niet-verhitte contactplaatsen. Voorts meende hij terecht^ 
dat bij een stof als platina, die zoo hoog smelt, de evenredigheid 
tusschen stroomsterkte en temperatuur het langst zal bewaard blijven 
en dus de aanzienlijke extrapolatie, die moest worden toegepast, het 
minste bezwaar zal ontmoeten. De stroomsterkte werd gemeten met 
behulp van een galvanometer met astatisch naaldstelsel. Aldus vond 
hij voor ’t heetste deel eener alcoholvlam 1350*^ en in de donkere 
ruimte om de pit 780°. Becquerel merkt op, dat de laatstgenoemde 
temperatuur wel te hoog zal zijn, aangezien de contactplaats ook 
door geleiding warmte ontving van het buitenste deel der vlam (om 
een dergelijke reden is eerstgenoemde te laag). 
Thans zijn wij in het bezit van het voortretfelijke thermo-element 
van Le CHaTELiER, bestaande uit platina — platina-rhodiumlegeering 
van 10°/o Rh. — en meten de opgewekte /c?*ac/i/. met 
een nauwkeurigen milli-voltmeter. Dikwijls draagt deze laatste een 
schaal, waarop onmiddellijk temperaturen zijn af te lezen, welke 
schaal is verkregen door vergelijking met den luchtthermometer of 
met een geijkt thermo-element. Alleen bij zeer dunne thermo-elementen,. 
welker weerstand tot 150 Ohm kan stijgen, is het noodig de com- 
pensaiiernethode te bezigen. 
Toch is het ook met deze veel verbeterde hulpmiddelen niet ge- 
makkelijk de temperatuur van een bepaald deel der vlam nauw- 
keurig te bepalen. De bronnen van touten, waarop bij de meting 
moest worden gelet, zijn vooral door Waggener (1896) en door Féry 
(190o) aangewezen. 
9 Deze laatste schijnen voor de definitieve metingen te hebben gediend. 
Berzelius teekent in ’t »Jahresbericht« daarbij aan: »das heisst solche, 
welche ungleiche fremde Einmengung (von Rh, Pd, Ir, etc;) enthalten.« 
Het oudste is dus in dezen weder het nieuwste. 
