DE THEORIE DER VLAM. 
331 
bedroeg van de oorspronkelijke. Daarentegen maakt drukverrneerde- 
ring haar grooter; waarnemingen in caissons hadden geleerd, dat de 
kaarsen daar helderder brandden, bij sterke drnkverhooging zelfs 
gingen walmen en veel spoediger op waren dan gewoonlijk. 
Deze verschijnselen zijn evenwel niet beperkt tot vlammen, die 
reeds onder gewone omstandigheden lichtgevend zijn ; die, welke het 
niet zijn, worden lichtgevend. Een alcoholvlam bijvoorbeeld geeft bij 
4 atmosferen sterk licht. De vlam van waterstof in zuurstof geeft 
bij 10 atmosferen licht genoeg om den waarnemer te veroorloven 
op een afstand van ruim [ M. te lezen. In nog sterker mate is dit 
het geval bij die van kooloxyde in zuurstof. Beide vlammen leveren 
bovendien een confinu spectrum. 
Afscheiding van vaste deeltjes is hier niet waarschijnlijk, bij de water- 
stof zelfs niet mogelijk. En er zijn verschillende andere lichtgevende 
vlammen, ook bij gewonen dampkrings- (maar hoogeren partiëelen zuur- 
stof-) druk, waarbij dit eveneens het geval is. Zoo die van arseni- 
cum in zuurstof, welke een schitterend wit licht geeft, terwijl zoowel 
arsenicum als het oxyde As^Og beneden roodgloeihitte vluchtig zijn, 
d . w . z . beneden de temperatuur," waarbij vaste deeltjes merkbaar zijn, 
licht gaan uitstralen. Hetzelfde geldt voor die van phosphorus in 
zuurstof en voor die van zwavelkoolstof in zuurstof of NO. waarvan 
de lichtkracht niet aan vaste koolstof is toe te schrijven; want zij 
scheidt nooit roet af — wèl zwavel, maar deze is weder bij de vlam- 
temperatuur vluchtig. 
Frankland besluit dus, dat Davy’s theorie niet juist kan zijn, dat 
in de meest gebruikelijke vlammen i de oorzaak der lichtkracht niet 
is koolstof — immers al leveren zij roet; roet is geen zuivere kool- 
stof, daar het waterstof bevat — maar dichte en toch doorschijnende 
koolwaterstofdawpen. Hij meent namelijk, en licht dit ook door proe- 
ven met Geissler’sche buizen toe, dat dichte dampen of gassen, onder 
overigens gelijke omstandigheden in ’t algemeen meer licht uitzenden 
dan minder dichte. Op de reeds aangehaalde en andere proeven 
steunend is Frankland dus de meening toegedaan, dat de licht- 
kracht eener vlam, behalve van de temperatuur, voornamelijk afhangt 
van de dichtheid der in de vlam voorkomende gassen, niet van de 
aanwezigheid van vaste deeltjes. 
In dit opzicht ging Frankland voorzeker te ver. Hoewel het be- 
lang zijner proeven algemeen erkend werd, vond zijne theorie weinig 
1) Kaars-, olie-, petroleum-, (lichtgevende) gasvlam, enz. Ik noem ze 
voortaan koolstofvlammen. 
