334 
DE THEORIE DER VLAM. 
aardig trillende banden, gevolg van het opstijgen der verhitte gassen, 
die, een anderen brekingindex hebben dan de omringende koude 
lucht en daarom lichtbreking veroorzaken, evenals een verzadigde 
zoutoplossing, die in water wordt uitgègoten. 
Hirn vond echter, dat een platte petroleumvlam (en ook een platte 
gasvlam) met hare grootste breedte loodrecht op de richting der 
zonnestralen geplaatst, geen schaduw geeft; en dat een rossige scha- 
duw eerst optreedt, wanneer men de vlam hooger draait, nochtans 
zonder haar te doen walmen. Walmt de vlam, dan levert het opstij- 
gende roet schaduw*, doch deze is verschillend van die der vlam 
zelve. Evenwijdig aan de zonnestralen geplaatst, vormt zij daaren- 
tegen een duidelijke, smalle, maar toch niet zeer donkere schaduw. 
Hirn besluit daaruit niet, dat er geen vaste deeltjes in de vlam 
voorkomen, maar hij meent, dat de kooldeeltjes door de hooge tem- 
peratuur veel doorschijnender worden dan bij de gewone temperatuur 
en dat de zoogenaamde schaduw in hoofdzaak moet worden toege- 
schreven aan verschijnselen van lichtbreking. 
Dat de kooldeeltjes doorschijnender zouden worden is niet onmoge- 
lijk; doch aan de andere zijde zijn er genoeg redenen, waarom zij 
in de vlam het vreemde licht slechts weinig zullen tegenhouden, 
minder schaduw zullen geven dan daarbuiten. In de vlam zijn zij 
zeer verspreid, terwijl ieder weet, hoe zij zich daarbuiten tot groote 
vlokken samenpakken; voorts is de hoeveelheid gering. Bunte be- 
rekent, dat zich in een gasvlam slechts 0,1 m.Gr. vrije kooldeeltjes 
bevinden en deze bewegen zich zeer snel. Eindelijk: een petroleum- 
gasvlam geeft wèl schaduw, al is die niet bijzonder dicht. Wanneer of 
men, zooals gezegd, de smalle zijde eener platte vlam naar het licht 
toekeert of, zooals Teclu (1897) deed, 12 dergelijke vlammen achter- 
een op den weg van het licht plaatst, met hun breede zijde loodrecht 
op de lichtrichting, dan vertoont zich een duidelijke schaduw. 
Hirn en vooial Heumann hebben hunne proeven ook uitgestrekt 
tot andere dan koolstofvlammen. Heumann vond het volgende: 
De vlam van waterstof geeft geen schaduw; wèl echter, als men 
bij de waterstof eenige stof mengt, waaruit een vast verbrandings- 
of ontledingsproduct ontstaat. Zoo wanneer men er zink of magne- 
sium in verbrandt, wanneer men er osmiumzuur of koperverbindin- 
gen in doet verdampen, wanneer men het gas vermengt met SiH^ 
1) Nog duidelijker is dit bij een vlam van terpentijnolie. Daar is 
echter het roet klaarblijkelijk de voortzetting van het lichtgevende deel 
der vlam (Heumann). 
