ALS SAÏUENÜS IN OPPOSITIE KOMT, 
DOOR 
Dr. E. VAN DER VEN. 
Omstreeks den tijd dat, naar \o\gOY&Q^ de Zon^ de Aarde en iSaturnus 
in ééne rechte lijn komen te staan, eens dus om de ongeveer 15 jaren, 
geeft het ringenstelsel van de planeet ons, aardbewoners, zooveel merk- 
waardigs te zien, dat het gedurende de maanden, die deze gebeurtenis 
voorafgaan, de aandacht der sterrenkundigen bij voortduring trekt. 
Zij deed zich het laatst voor in den nazomer van het vorige jaar en 
wij konden dan ook in het Wetenschappelijk Bijblad herhaaldelijk 
verwijzen naar de mededeeling van bijzonderheden, in de weten- 
schappelijke tijdschriften vermeld, die allen daarvan het gevolg 
zijn dat in een tijdvak van ongeveer acht maanden de ring achter- 
eenvolgens gaat: door het middelpunt der aarde, door dat van de zon 
en, tweemaal, door dat van de aarde. 
Door een schetsteekening van wat voor en na de laatste oppositie 
voorviel zullen wij trachten dit duidelijk te maken. 
Den 12 <ien April 1907 was de aarde in A, de planeet in S, ; de 
aarde ging toen door het vlak van den ring en daar deze, uit zich 
zelf donker, alleen aan de van ons afgewende noordzijde (in de fig. 
van boven) w'erd verlicht, verdween hij voor in onze richting ge- 
plaatsten ; een verschijnsel dat echter van de aarde uit niet was waar- 
tenemen, daar toen zon en planeet voor ons gelijktijdig boven den 
horizon waren. 
Dit was niet meer het geval op den 24 sten Juli, toen de aarde in Ag, 
de planeet in S.^ stond; het vlak van den ring sneed toen de zon, 
zoodat hij op zijn kant verlicht werd en zich dan ook als een ver- 
lichte lijn aan de aardbewoners voordeed. Van dit oogenblik af werd 
het vlak van den ring aan de naar ons toegekeerde zuidzijde (in de 
fig. van beneden), wegens het schuins opvallen der zonnestralen eerst 
flauw beschenen; maar dit zal gedurende de eerste jaren in voort- 
durend hoogere mate het geval zijn, als de planeet in de richting 
van het pijltje haren weg voortzet en de aarde binnen de pla- 
netenbaan hare reizen om de zon vervolgt. 
Van die gestadige toename der verlichting van den ring zien, ten 
22 
