35*2 EF.NIGE VOORBEELDEN VAN GEZAMENLIJK OVERLEG BIJ BIJEN. 
den volgenden ochtend had een bij, die er als »verkensterc( op uit 
was, de bloemen ontdekt. Ter herkenning bestrooide ik haar met 
een gekleurd poeder; eenige minuten later keerde ze terug, onder- 
zocht de bloemen nauwkeurig en trad toen, bij wijze van spreken, 
als ))buitzoekster« op, en, na uit 2 , 3 bloemen den honig te hebben 
gezogen, kwam ze opnieuw terug, doch nu met een andere bij, die 
ik eveneens bestoof. Een twintig minuten daarna zaten er vijf op 
de takken, en bij dit getal bleef het. Deze gemerkte bijen vlogen 
steeds af en aan en het waren altijd dezelfden. Vier van hen ver- 
zamelden honig, de vijfde, steeds dezelfde, verzamelde het stuifmeel. 
Den volgenden dag zag ik de vijf bijen weer terug, herkenbaar aan 
het gekleurde poeder, dat ik met talk had vermengd, ten einde te 
voorkomen, dat ze, bij het binnengaan van den korf, het er met 
hun pootjes zouden afstrijken. Het opmerkelijkst van deze proef was 
het gedoe der overige bijen van denzelfd'en of van andere korven, 
wanneer ze de honigrijke bloemen ontdekten en daar onze oude 
bekenden aan den arbeid vonden. Aardig was het te zien, hoe de nieuw 
aangekomenen om de bloemtakken zweefden, naar de korven vlogen, 
opnieuw terugkeerden, om ten slotte voorgoed weg te vliegen alsof 
zij zich overtuigd hadden, dat er op de tien bloemtakken voldoende 
volk aan den gang was voor het inzamelen van honig en stuifmeel. 
Een poosje later werd een bij door een andere vervangen, die ik 
eveneens bepoeierde. Denzelfden dag, tegen den tijd dat het begon 
te schemeren, verving ik de tien Lycinia-takken door twintig anderen, 
die er veel op geleken. Den volgenden ochtend, omstreeks lO uur, 
bleken de werkzaamheden voor het honiggewin opnieuw te zijn 
geregeld, want behalve de vijf oude kennissen waren er zes nieuwe- 
lingen. Van de elf verzamelden negen honig en twee stuifmeel. 
Kenschetsend is het, dat, toen het aantal honig bevattende bloemen 
zichtbaar was verdubbeld, de werkploeg eveneens werd verdubbeld. 
Andere dergelijke proeven hadden hetzelfde resultaat; ik heb 
daarenboven kunnen constateeren, dat de bijen, die zich bij de 
eerstgekomenen aansloten, niet allen tot eenzelfde bijenvolk behoorden. 
Toen ik een zeer groot aantal van de bloemdragende takken had 
uitgezet, ontdekte een bij, die op »verkenning(( uit was, den grooten 
honigvoorraad . Zij bracht toen een heelen zwerm arbeidsters van 
haar eigen kolonie mede, die toen aan het werk gingen zonder de 
bijen van den eersten korf ook maar in het minst te hinderen. Zoo 
regelde zich langzamerhand de verdeeling van den arbeid, om den ge- 
heelen oogst binnen te halen, niet alleen ten behoeve van een en 
denzelfden korf, maar voor den geheelen bijenstal. 
