808 
OVER DEN DONDER EN 
twee andere personen op den Arnhemschen straatweg bij KM paal 
9 nabij Ede. Nadat het in den voormiddag hard gewaaid liad, was 
in den avond de wind gelieel gaan liggen en wa^ het buiten bladstil. 
Het had den geheelen namiddag in de verte geonweêrd, maar de 
buien waren ten zuiden van ons gebleven en waren in den avond 
in zuidoostelijke richting weggetrokken. Aan den zuidelijken hemel 
weerlichtte het nog herhaalde malen zwak, maar nu en dan, d. i. 
met tusschenpoozën van verscheidene minuten, zagen wij in het 
zuid-zuidoosten sterker flikkeringen. Yer in zuidelijke richting strekte 
zich langs den hoi'izon een bank van zware wolken uit, die nu en 
dan door den ver verwijderden bliksem verlicht werden. Maar tusschen 
ons en die wolkenbank was de hemel helder. Het weêrlichten was 
zoo zwak, dat wij niet verwachtten donder te zullen hooren en aan- 
vankelijk ook geen moeite deden dezen te hooren. Maar het sterkere 
weêrlicht, dat zich slechts nu en dan vertoonde, was blijkbaar af- 
komstig van een afzonderlijke onweêrsbui, die dichter bij was dan 
de buien, waaruit het zwak weêrlichtte. 
Plotseling, om 9 uur 37 min. werd mijn oor getroffen door een 
uiterst zwak dondergerommel uit de richting van het sterkste 
weêrlicht. Bij een volgende ontlading, opmerkzaam geworden door 
het gerommel, ging ik met mijn horloge het tijdsverloop (in seconden) 
na tusschen het oogenblik der ontlading en het eerste gerommel. 
Er verliepen precies 160 secunden. Voor de zekerheid herhaalde ik 
deze waarnemingen eenige malen, waarbij de mij vergezellende per- 
sonen ook duidelijk het rommelen konden hooren. De uitkomsten 
waren dezelfde. Hierbij moet nog worden opgemerkt, dat het ge- 
rommel na een ontlading hoorbaar was, vóór <lat een tweede ont- 
lading volgde, zoodat het niet met een verkeerde ontlading in verband 
kon worden gebracht. Wanneer wij nu de voorplantingssnelheid van 
het geluid op 333 M. per seconde stellen, zou in het beschreven 
geval de geluidsbron ruim 53 K.M. verwijderd zijn geweest. Volgens 
deze waarneming moet het onweêr dus gewoed hebben boven het 
noordoostelijk deel van Limburg of het noordoostelijk deel van Noord- 
Brabant, ergens in de omstreken van Vierlingsbeek.(( 
Het boven beschreven geval leert wel, dat donder hoorbaar kan 
zijn op afstanden van een vijftigtal kilometers. Toch is een dergelijke 
bewering nooit geuit en zullen velen geneigd zijn toch nog de mogelijk- 
heid den donder op zulk een afstand te hooren, in twijfel te trekken, 
daar zij immers in strijd zou zijn met hetgeen groote geleerden en 
uitstekende waarnemers van vroeger en tegenwoordig meenen te 
kunnen aannemen. Het zal dus wel verstandig zijn aan te nemen 
