DE THEORIE DER VLAM. 
383 
afscheiding. Anders ' is het in de Bunsensche vlam. Daar verbrandt 
wèl de vrije waterstof eerst, maar er blijft nog zuurstof genoeg over 
om de koolwaterstoffen in kooloxyde en waterstof om te zetten, welke, 
nog verdund door stikstof uit. de lucht, met een niet-lichtgevende 
vlam verbranden. 
Een nieuw feit ontdekte Wibel (1875). Door de branderbuis te 
verhitten kan men, zoovoel de Bunsensche vlam als de met koolzuur- 
gas ontlichte vlam, weder lichtgevend maken. Men mag dus geen 
verschillende verklaring op beide gevallen toepassen en moet aanne- 
men, dat steeds het bij het lichtgas gemengde gas af koelend 
Daartegen komt weder Heumann (1876) op. In de Bunsensche vlam 
kan geen afkoeling plaats hebben, want hare (gemiddelde) tempera- 
tuur is hooger en evenmin kan dit plaats vinden in de door een 
brandbaar gas als CO ontlichte vlam. Verder toont hij aan, dat ook 
temperatuursverlaging op zichzelve ontlichtend werken kan, door in 
een kleine vlam een vast voorwerp, bijv. een platinaschaal te brengen. 
Er zouden dus oorzaken zijn, waardoor een lichtgevende 
vlam van hare lichtkracht kan worden beroofd : 1* *^ zuurstoftoevoer, 
2*^ bijvoeging van een werkeloos gas, dat temperatuurverlagend werkt, 
3^ bijmenging van een brandbaar gas, als CO of H 2 . 
Dit schijnt inderdaad bet geval te zijn. Op het eerste gezicht heb- 
ben alle onderzochte gassen dezelfde uitwerking, maar terwijl lilcht 
of zuurstof de vlam kleiner maken en hare (gemiddelde) temperatuur 
verhoogen, doen koolzuurgas of stikstof juist het tegenovergestelde. 
Van de Bunsensche vlam is vroeger rekenschap gegeven. Dat zij dooi’ 
verwarming der toegevoerde gassen weder lichtgevend wordt, kan 
misschien worden veroorzaakt door ontleding der kleine hoeveelheid 
methaan, die zich nog in het tusschengas bevindt (zie blz. 327). De 
door CO 2 of N 2 ontlichte vlam ondei’scheidt zich van de Bunsensche, 
doordien zij slechts uit één enkelen zwaklichtenden kegelmantel be- 
staat, ^ waarvan echter de binnenvlakte een iets lichtere kleur ver- 
toont en wellicht gelijk is aan de blauwe zóne der lichtgevende vlam. 
Zij scheidt zich evenwel nooit in den vorm eens binnenkegels daar- 
van af. De temperatuur van den kegelmantel is hoog genoeg om vaste 
deeltjes, die van buiten worden ingebracht, te doen gloeien ; doch niet 
1) Dit komt op eigenaardige wijs uit, als men (volgens Blochmann) 
de hoeveelheid CO 2 , die aan de vlam wordt toegevoerd, vermeerdert. 
*De vlam opent zich dan aan de bovenzijde en elk koud voorwerp, 
dat men er mede in aanraking brengt, doet een scheur in den kegel- 
mantel ontstaan; zoodat men hare structuur duidelijk kan waarnemen. 
