'3U 
DE THEORIE DER VLAM. 
om het gas, dat zich daarbinnen bevindt, tot kooistofafscheiding te 
brengen. Derhalve verbrandt dit gas rnet een niet-lichtgevende vlam. 
Voorts is het duidelijk, dat verhooging der temperatuur van het gas- 
mengsel de lichtkracht weder eenigermate kan terugroepen. Het 
ontlichten door een brandbaar, doch met niet-lichtgevende vlam 
brandend gas — waarvan steeds een aanzienlijke hoeveelheid noodig 
is (zie de tabel op blz. 382) — kan veroorzaakt worden door de ver- 
dunning der koolwaterstoffen, welke een verhooging der ternperatuui'. 
waarbij koolstofafscheiding optreedt, ten gevolge heeft. 
In hetzelfde verband zij nog gewezen op een verschijnsel, reeds 
vroeger vermeld (blz. 330). Luchtverdunning vermindert de lichtkracht 
eener lichtgevende vlam, verdichting der lucht doet haar toenemen, 
hooge druk brengt sterke roetafscheiding teweeg. Deville (1808) ver- 
onderstelt reeds, dat het eerstgenoemde verschijnsel door een verlaging, 
de beide laatstgenoemde door een verhooging der vlamtemperatuur 
zouden worden teweeggebracht. Bedenkt men, dat aan de stijging 
der vlamtemperatuur door de dissociatie der verbrandingsgassen CO, 
en HgO een grens wordt gesteld (blz. 314), dat deze dissociatie bij 
drukverrneerdering teruggaat en dus bij drukvermeerdering een hoo- 
gere vlamtemperatuur kan worden bereikt, dan wint Deville's ver- 
klaring aan waarschijnlijkheid. 
Vaste voorwerpen. Hierboven is reeds medegedeeld, dat ook een vast 
voorwerp, in de vlam gebracht, hare temperatuur zoodanig kan ver- 
lagen, dat de lichtkracht verloren gaat; terwijl naar aanleiding van 
de temperatuurmeting (blz. 317) de aandacht is gevestigd op de af- 
koelende werking, uitgeoefend door elk vreemd lichaam, dat door 
geleiding en straling warmte verliest. 
Kleine voorwerpen werken dus slechts locaal af koelend en ontlich- 
tend, doch de uitwerking verraadt zich te spoediger, naarmate de 
vlamtemperatuur lager is; terwijl grootere haar zoo kunnen doen 
dalen, dat de koolstof zich niet meer afscheidt. In de reeds meerma- 
len aangehaalde verhandelingen van Heumann vindt men tal van 
proeven dienaangaande : in ’t bijzonder over het verschijnsel, door 
Blochmann beschreven, aangaande den afstand tusschen vlam en 
brander. Het heeft echter niet dien omvang en die gevolgen welke 
Blochmann zich voorstelt, en Heumann schi ijft het eenvoudig toe aan 
de afkoelende werking der branderbuis. Bij een door koolzuur ontlichte 
vlam, die een lage temperatuur heeft, treedt het zeer gemakkelijk op, 
doch kan door verhitting der branderbuis weder worden opgeheven.* 
Tot dezelfde groep van verschijnselen moet worden gerekend de 
werking van droadpaas, hetwelk, aangezien de samenstellende di'aden 
