WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
13 
den zich, in plaats van kristallen, talrijke zeer kleine, dubbelbrekende, 
spheritische lichaampjes van langwerpige, halter- of biscuitvormige 
gedaante. 
Langen tijd trachtte Bütschli nu de eigenaardige kristallen uit de 
kreeftenhuid te verkrijgen, doch te vergeefs. Steeds scheidden zich, 
zoowel in den zomer als des winters, de boven beschreven spheritische 
lichaampjes af. Totdat een toe val hem leerde, dat de kristallen alleen 
bij lage temperatuur (0‘^-2®) te voorschijn komen. Eeeds bij gewone 
kamertemperatuur worden zij ontleed en kunnen bijgevolg bij die tem- 
peratuur ook niet ontstaan. Dit was dan ook in overeenstemming met 
de ervaring van Biedermann, die ze alleen in de wintermaanden zag 
te voorschijn komen. 
Nu was het mogelijk een grootere hoeveelheid der gewenschte kristallen 
te verkrijgen en hun samenstelling te onderzoeken. Het mikrochemisch 
onderzoek toonde aan, dat er calcium, koolzuur en fosforzuur in voor- 
kwamen, gelijk reeds door Biedermann was gevonden. Daarnaast werd 
ammoniak aangetroffen, doch, gelijk uit quantitatieve analyses bleek, 
evenals het fosforzuur in zulke geringe hoeveelheden, dat men hier 
klaarblijkelijk met verontreinigingen te doen had. 
Als essentieele bestanddeelen der kristallen bleven derhalve koolzure 
kalk en water over. Bij voortgezet onderzoek bleek voorts, dat de kristallen 
uit een waterhoudende koolzure kalk bestonden van de samenstelling 
CaC 03 + 6H20, een verbinding, die Bütschli ook gemakkelijk kunst- 
matig kon daarstellen. De ontleding dezer kristallen heeft reeds bij 
gewone kamertemperatuur plaats, onder afscheiding van watervrij CaCOs. 
Gemeenlijk krijgen de kristallen dan een ruwe oppervlakte, terwijl in 
hun binnenste holten ontstaan, waarin rhomboëders van calciet liggen. 
Bij nauwkeurig onderzoek bleken deze holten steeds met de omgeving 
in verbinding te staan. 
Terwijl nu bij de uit de kreeftenhuid gewonnen „natuurlijke” kristallen 
die ontleding (bij 18*’-20® C.) geruimen tijd, tot 14 dagen, vordert, ver- 
loopt het proces bij de kunstmatige kristallen veel sneller ; soms zijn 
zij reeds binnen 24 uren allen ontleed. Ja, ook bij 0° zijn deze kristallen 
zeer onbestendig ; na een paar dagen zijn het calcietrhomboëders geworden. 
Keeds Biedermann heeft op de vermoedelijke beteekenis der in de 
kristallen aanwezige organische substantie gewezen ; doch aan Bütschli 
is het gelukt, door ze te kweeken uit oplossingen, die met een weinig 
eiwit waren bedeeld, waterhoudende kristallen met sporen organische 
stof te verkrijgen, die aanmerkelijk duurzamer waren en in een waterige 
oplossing bij kamertemperatuur na verloop van vier, vijf dagen deels 
nog geheel onaangetast, deels slechts weinig ontleed waren. 
