14 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
Het is dus vrij zeker, dat de aanwezigheid van organische stof het 
weerstandsvermogen der kristallen verhoogt. {Biol. Centrhltt.^ 1907.) 
H. c. R. 
J. B. Lamarck, Discours d’ouverture. — Alfred Giard heeft in 
het Bulletin scientifique de la France et de la Belgique (T. XL 1907) een 
herdruk bezorgd van de lessen, waarmede Lamarck zijne cursussen 
over wat wij thans biologie zouden noemen geopend heeft. En wel 
voor de cursussen van de jaren VIII, X, XI en 1806. Het boekdeel 
omvat 157 bladzijden en is versierd met portretten van den stichter der 
afstammingsleer. Ik kan hier natuurlijk geen uittreksel of overzicht van 
Lamarck’s openings-redevoeringen geven, maarmieen toch mijn lezers 
op deze publicatie opmerkzaam te moeten maken, te meer daar juist 
tegenwoordig, nu Darwin’s werk aan een veelzijdige critiek onderworpen 
wordt, het aandeel van Lamarck aan de oplossing van een groot aantal 
vraagpunten op dit gebied meer waardeering verdient en vindt. 
In dit opzicht is een tweede publicatie van Giard van belang, die 
tegelijkertijd, maar als zelfstandig boekwerk verschenen is. Het draagt 
den titel van „Controverses transformistes*' (Paris, C. Naud 1907 p. p. 178) 
en bevat den herdruk van een zevental opstellen en voordrachten, die 
over de afstammingsleer door Giard op verschillende tijdstippen, doch 
allen vóór het einde der vorige eeuw, in het licht gegeven zijn. Met de 
tegenwoordige veranderingen in denkbeelden houden zij dus geen 
rekening . Daarentegen is het voor de waardeering van Lamarck’s werk 
van groot belang, hier de zienswijze van een zijner meest beroemde 
landslieden en vakgenooten in den tegenwoordigen tijd te vinden. 
Een van Giard’s redevoeringen is getiteld Histoire du transformisme, 
en hier vindt men een heldere uiteenzetting van Lamarck’s werk. 
Merkwaardig is vooral het gedeelte waarin Lamarck zegt dat men tot 
aan zijn tijd de soorten voor „immutabel” gehouden heeft, en tracht 
aan te toonen, dat zij integendeel „des races mutables ou variables” 
zijn (p. 13 — 14). Lamarck gebruikt dus hier reeds de terminologie, die 
ook door Darwin overgenomen werd, en die thans de heerschende 
schijnt te zullen worden. Het is van belang één zin van Lamarck hier 
letterlijk te vertalen, daar deze als het ware den aanvang van de geschie- 
denis van het transformisme vormt (p. 15). „Men kan dus voor zeker 
houden, dat wat men soorten noemt, en evenzoo alle onderscheidende 
kenmerken dier soorten, geen absolute standvastigheid (stabilité) 
hebben, maar slechts een betrekkelijke; en dit is van groot belang bij 
het vaststellen van de grenzen tusschen wat wij als soorten te onder- 
scheiden hebben”. d. v. 
