WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD, 
STERRENKUNDE. 
Encke’s komeet terug? In de Februari-aflevering van het be- 
richtten wij, onder bovenstaand hoofd, maar toen zonder?, dat op den 
2den Januari 1.1. aan het observatorium te door prof. Möller 
de komeet van Encke was teruggevonden. 
Maar de sedert door waarneming bepaalde plaatsen van de terug- 
gevondene weken zoo sterk af van de door dr. Kobold uit Wolff’s 
waarnemingen afgeleide ephemeride, dat de directeur van de Pulkowa, 
dr. Backlund, daarin aanleiding vond om te onderzoeken, of wel de 
storingen, door Jupiter op de komeet uitgeoefend, voldoende waren in 
rekening gebracht. Met die, welke afhangen van de eerste macht der 
storende kracht, was dit wel het geval; maar, overwegende dat in de 
periode 1901 — 1904 de komeet Jiipiter zoo kort mogelijk was genaderd, 
meende hij ook de van de tweede macht afhankelijke storingen in 
rekening te moeten brengen. Toch, al corrigeerde hij de waarnemingen 
ook daarvoor, de verschillen tusschen de aldus gewijzigde waargenomen 
plaatsen en de in de ephemeride voorspelde waren te groot, dan dat 
men, door een geoorloofde wijziging van de elementen der baan van 
Encke’s komeet, die verschillen kon terugbrengen tot den rang van 
fouten in de waarneming. 
Prof. Backluntd stelt het volgend alternatief : 
èf het den 25sten December en volgende dagen te Heidelbery waarge- 
nomen hemellichaam is de komeet van Encke niet, óf deze heeft zich 
gesplitst in twee (of meer?) deelen waarvan het waargenomen voorwerp, 
dat ten gevolge en tijdens die splitsing uit zijn oorspronkelijke baan 
werd geworpen, er één is. 
Het zou dan ook voor de eerste maal geweest zijn dat men Encke’s 
komeet vóór haren voorspelden doorgang door het perihelium zou hebben 
teruggezien, die dit jaar tusschen April en Juli valt. 
{Nature, April 1908, p. 547.) v. D. v. 
Waterdamp in den dampkring van Mars. De kwestie of al dan 
niet de tegenwoordigheid van waterdamp in den dampkring van Mars 
kon worden aangetoond, beheerschte in den laatsten tijd vrij wel deze 
andere: of Mars bewoonbaar zou zijn op de wijze, waarop wij bewoon- 
baarheid opvatten. 
Nu meldt, in het nummer van 26 Maart 1.1., p. 497, Nature het 
volgende : 
7 
