12 
KÜHL EN VAN HASSELT. 
zijne talenten opmerkten en ze met zorg hebben ontwikkeld. Onder 
die leermeesters zijn vooral te noemen de arts j. p. a. leisler, die 
te Hanau een ruilkantoor voor naturaliën bad gevestigd , de ornitho- 
loog B. MEYEii, de botanicus k. f. von gaertner en de minera- 
loog K. c. VON leonhard — alle in bun vak uitnemende geleerden , 
wier namen ook nu nog bij de beoefenaars der natuurwetenschap 
wèl bekend zijn. Zij waren de stichters der »Wetterauische Gesellschaft 
für die gesammte Naturkunde”, van welke eenmaal goethe getuigde : 
»sie habe der Stadt Hanau einen vortbeilhaften und bewabrten Ruf 
in naturgescbicbtlicber Hinsicbt verscbafft.” 
Onder zoo kundige leiding ontplooiden zich de talenten van den 
jongen heinrich op de schoonste wyze en bij was reeds als knaap in 
eene voor zijne jaren voorbeeldelooze mate vertrouwd met al de 
voortbrengselen der natuur in den omtrek zijner woonplaats, de Wetterau, 
de scboone en vruchtbare dalen van Main en Kinzig. Eer bij het gymna- 
sium van Hanau — dezelfde school , die eens ook een rümphiu onders 
bare leerlingen beeft geteld — bad doorloopen , had bij met gaertner 
reeds de gebeele Wetterauer flora doorzocht, van leonhard de geo- 
logie en mineralogie geleerd , en vooral ook , met meyer en meer nog met 
leisler, die zich wel bet allermeest aan den begaafden jongeling liet 
gelegen liggen , de dierkunde in baren vollen omvang practiscb be- 
oefend , zoodat hij niet alleen een knap conservator was , maar ook 
elk inheemseb dier kende en bereids als gymnasiast eenige nieuwe 
soorten ontdekte. Zijn eerste zoölogische arbeid , over Duitsebe chirop- 
tera, verscheen in de Wetterauer Annalen, Bd. IV. 
Dr. leisler kwam te overlpden op 8 December 1813, dus toen 
HEINRICH 16 jaar was, en nu deed zich bet in de geschiedenis der 
natuurlyke historie zeker uiterst zeldzame feit voor, dat deze de 
wetenschappelijke nalatenschap van zpn leermeester volkomen kon 
wohl manchen bedeutenden Mann in seinera Hause gesehen. Die M utter war künstlerisch 
begabt, es existiren von ihrer Hand gefertigte Aquarellen , die für die Familie wertb- 
volle Andenken sind. Diese künstleriscbe Veranlaguug haben die Söhne geërbt. Eine 
grosse Veranderung bat der Tod des hochbegabten Dr. HEINRICH KUHL ira Leben der 
Familie hervorgerufen : Freudigkeit und Kraft des überlebenden Vaters waren mit dem 
Hinsebeideu dieses Sohnes für immer gebroeben.” 
Ik zag bij mijn bezoek aan Hanau in het »Geschichtsvereiu” , onder vele herinneringen aan 
Hanau’s w'etenschappelijken bloeitijd omstreeks 1800, ook een portret van J. H. KUHL, op steen 
geteekend door W. KUHL (een broeder van den natuuronderzoeker). Ook van KUHL’S 
leermeester, Dr. J. P. A, LEISLER, wordt een portret bewaard, voorzien van zijne 
spreuk: melius est servare unum civem , quam hostes mille occidere. 
