20 
KÜHL EN VAN HASSELT. 
winnen voor zijn eigen reis , en dan nog eenige weken bij zijn vader 
te Hanau te vertoeven. ^ Samen doorleefden zy in Parijs een heer- 
lyken tyd. Zij hadden kamers gehuurd nabij den Jardin des Plantes, 
en al de uren , die van Hasselt van de medicijnen kon uitsparen , 
werkte hij met kuhl in het museum. Cuvier, lamarck, hlmboldt , 
allen waren even toeschietelijk voor ons vriendenpaar en stelden 
musea en bibliotheken bereidwillig voor hen open. Ook het herbarium 
van Javaansche en Timoreesche planten, door leschenaclt de la tol r 
verzameld, werd door hen met zorg bestudeerd, kühl , die den geheelen 
dag aan de natuurhistorische studiën kon geven, ging in de Parysche 
verzamelingen stuk voor stuk aandachtig na, vergeleek , determineerde , 
maakte aanteekeningen en schetsen , en kwam beladen uit Parijs 
terug. In zijne ^Beitrage zur Zoölogie^ von Dr. heinr. kühl, init 
Abbildungen vom Verfasser gezeichnet, Frankfurt a. M. 1820,” een 
boek, dat kort voor zijn vertrek naar Java in het licht kwam, heeft 
hij al deze gegevens neêrgelegd. Het werk , dat aan zyn vader en aan 
de prof. VAN swinderen en temminck is opgedragen , is van groote 
en blijvfcnde waarde. Deze Beitrage bevatten nl. eene schoone mono- 
graphie der aapsoorten, de volledigste van dien tijd, met 111 species 
(waaronder 6 nieuwe) , met eene descriptie van den schedelbouw der 
apen ; voorts nauwkeurige beschrijvingen van vele buideldieren, knaag- 
dieren , schildpadden , ophidiën en sauriërs , almede met de diagnose 
van vele nieuwe soorten , en aangevuld met de lichaamsmaten van een 
groot getal objecten , door kühl in de verzamelingen te Leiden , Berlijn , 
Londen en Parijs zelf bestudeerd. Het slothoofdstuk is eene ornitho- 
logische bijdrage, over het geslacht Procellaria »Waar vindt men 
in een kort bestek zóóveel belangrijks bijeen als in dit werk, dat de 
wetenschap met 33 nieuwe, door kühl het eerst als soorten ontdekte, 
gewervelde dieren verrijkt? Hoe belangrijk is reeds het leven van 
dezen jongen natuuronderzoeker en wat kan hij nog geven , welke 
diensten kan de wetenschap nog van hem verwachten , zoo God hem 
het leven spaart...”, lezen wij in de Letterbode van 1820 (I. 898). 
Bij dien lof moet echter gevoegd worden , dat deze Beitrage helaas 
ook al de sporen dragen van overhaasting , van zekere ziekelijke gejaagd- 
^ Wellicht heeft KÜHL tijdens dat laatste verblijf in zijne vaderstad de biographie van 
RUAIPHIUS geschreven, die door HENSCHEL in zijn Vita Rumphii genoemd wordt. (Vgl. 
Ruraphius-Gedenkboek, 1702 — 1902, bldz. 177.) Prof. VAN SWINDEREN, die een groot 
Rnmphius-vereerder was, zal niet nagelaten hebben KUHL op te wekken in Hanau onder- 
zoekingen betreffende den »Plinius ludicus” te ondernemen. 
