26 
ROODE SCHEMERINGSBUNDEL8. 
maakt het op den waarnemer een onvergetelijken indruk , want dan wed- 
pvert het in schoonheid met de fraaiste atmosferische lichtverschijnselen. 
Gewoonlijk blyft het verschijnsel een tiental minuten zichtbaar 
waarna het vrij snel verbleekt en dan geheel verdwijnt, gevolgd 
door een sterk goudrood gekleurden naglans aan den horizon , die 
in enkele gevallen nog uren lang in steeds afnemende intensiteit 
gezien kan worden. 
Boven beschreven gang van het verschijnsel is die , wanneer de 
roode schemeringsbundels hun grootste ontwikkeling bereikt hebben. 
In de meeste gevallen vertoonen zy zich alleen aan de zijde des 
hemels, waar de zon ondergegaan is, enkele malen ziet men ze 
tegenover de zon beginnen , daarna verdwijnen en ten slotte weer 
aan de zonzijde des hemels te voorschijn komen. Nu eens vertoonen 
zich een aantal smalle bundels , dan weer een of twee intensieve en 
zeer breede lichtkolommen; of de breede kolommen splitsen zich in 
een aantal smallere. Een andermaal verbleekt het verschijnsel spoedig 
om even daarna plotseling toe te nemen in sterkte. 
Gewoonlijk begint het verschynsel aan de zijde van de zon onge- 
veer 20 tot 40 minuten nadat de zon onder de kim verdwenen is. 
Later zullen wij daaromtrent meer mededeelen. 
Het is niet noodig , dat de lucht volkomen helder is om het ont- 
staan van de roode schemeringsbundels mogelijk te maken. In vele 
gevallen zal men aan de zijde van den hemel , waar het verschijnsel 
zich vertoont, meer of minder dichte cirrus-wolken zien. Soms be- 
moeielijken zware, verspreide cumulo-strati de waarneming en ein- 
delijk zijn mij eenige gevallen bekend , dat aan den westelijken 
horizon een zware wolkenbank lag , waarboven de roode bundels 
zich vertoonden. Het schijnt, dat zulk een wolkenbank als kunst- 
matige horizon werkt , zoodat , als de zon daarachter vroeger ver- 
dwynt, het verschynsel eerder na den astronomischen zonsondergang 
verschijnt. Een nader onderzoek naar den invloed der bewolking op 
het verschijnsel der roode schemeringsbundels is daarom zeer gewenscht. 
Sprekende over de wolken in verband met het ontstaan der roode 
bundels komen wij tot een onderwerp , dat een nadere beschouwing 
waard is. Men heeft n.1. het ontstaan van het verschijnsel toege- 
schreven aan de lichtbundels , die door de openingen in een wolken- 
laag heenvallen en daarbij voor ons op dezelfde wijze zichtbaar 
worden in den waterdamp bevattenden dampkring als de lichtstra- 
len , die men in een stoffige kamer opmerkt , wanneer zij door de 
