OVER UE KLEINSTE STOFDEELTJES. 
41 
zocht. Zij volgden dezelfde methode , maar landolt werkte met ge- 
voeliger instrumenten. 
In U-vormige toegesmolten glazen vaten werden de stoffen gewogen , 
eerst als zij nog gescheiden waren en later weer, als zij chemisch 
op elkaar ingewerkt hadden. 
Kreichgauer vond een negatief resultaat. 
Landolt ^ had bij twee van de vijf reacties, die hij onderzocht, ge- 
wichtsvermindering waargenomen , maar soms slechts weinig verschil- 
lend van de mogelijke fout en verder was de gewichtsvermindering 
niet evenredig aan de hoeveelheid stof, welke hij gebruikte, zooals 
verwacht had mogen worden. Landolt durft daarom uit zyne proeven 
nog geen zeker resultaat te trekken. 
Hieruit blijkt wel, dat het verband tusschen aether en de stof, 
zooals die in gewonen zin bedoeld wordt, nog niet volkomen duidelijk is. 
Als eerste kenmerk van stof nemen wij ook aan het innemen van 
ruimte. Wel is waar is de inhoud der lichamen niet constant. Door 
afkoeling of samenpersing wordt hij kleiner, door verwarming of 
intrekking grooter. Dit moge blijken uit de proef van canton (1761) 
die de samendrukbaarheid van water en glas toont. ^ 
Maar die samendrukbaarheid beschouwen wij als een gevolg van 
de poreusheid^ die voor vele stoffen door eene afzonderlijke proef kan 
bewezen worden. 
De samendrukbaarheid van water en de poreusheid van lood is het eerst 
duidelijk getoond door bacon en beschreven in zijn Novum organum‘\ 1620. 
Hij vulde een looden kogel volledig met water, sloeg daarop met 
een zwaren hamer, waardoor hij afgeplat werd; toen het hameren 
^ Agg SO4 -j- 2Fe SO4 _ Agg H- Feg (804)3. 
HJO 3 + 5HJ = SHgO + SJg. 
Nag SO3 + HgO + Jg = Na2 SO4 + 2 HJ. 
Chloralhydraat -{- KOH = chloroform kaliumformiaat, 
Chloralhydraat en water ter oplossing. 
^ Hiervoor neemt men een glazen bol met eene daaraan verbonden nauwe buis. De 
bol en een deel der buis is gevuld met uitgekookt water. De buis is in eene fijne punt 
uitgetrokken. Door eene caoutcbouckurk , waarin de buis bevestigd wordt, plaatst men 
den bol in eene getubuleerde klok op bet plateau der luchtpomp. De klok wordt ledig 
gepompt. Van de buis en de daarin zich bevindende vloeistofkolom ontwerpt men nu 
door projectie een beeld op een scherm. Laat men dan de lucht in de klok stroomen, 
dan ziet men dat de vloeistof in de buis rijst, dat derhalve het glas wordt samengeperst. 
Breekt men daarop de fijne punt van de buis, dan ziet men de vloeistof plotseling 
dalen door de samenpersing die de binnendringende lucht uitoefent. 
