OVER DE KLEINSTE STOFDEELTJES. 
13 
dat zij niet onmeetbaar klein zijn en dus ook niet buiten ons voor- 
stellingsvermogen vallen. 
In de eerste plaats zullen de vej schijnselen behandeld worden , die 
eene bovenste grens doen kennen , zoodat wij zeker kunnen weten , 
dat de moleculen kleiner zijn dan het daaruit afgeleide bedrag. Dan 
zal de vraag gesteld worden of wij ook eene onderste grens kunnen 
aan wijzen en eindelijk of men ook eene bepaalde schatting kan verkregen. 
Wij nemen hier dan een korreltje van de kleurstof Eosine , dat zoo 
ongeveer 1 mM^ inhoud heeft. Deze stof bestaat uit groote moleculen , 
want het bestaat uit 20 atomen koolstof, 8 waterstof, 4 bromium en 
5 zuurstof. Ik los ze op in 20 cM^ alcohol, dus 1 mM^ in 20000 mM^. 
Dit verdund tot 1 liter, dus ImM^ in 1000000 mM^. 
Hiervan 100 cM^ verdund tot 2 liter of 1 mM^ in 20000000 mM^. 
Daarvan 100 cM^ » » 1 liter of 1 » » 200000000 » 
Als de molecule bolvormig is zou hare middellijn 2,34 ^ duizend- 
ste millimeter , zijn. ^ 
Een stukje natrium 5 mM. lang, breed en hoog, dus inhoud 125 
mM^ , wordt vervluchtigd. Na korten tijd is eene vlam op 3,5 M. 
afstand en iets later op een afstand van 7 M. gekleurd. Als de 
natriumdamp zich heeft uitgespreid naar alle richtingen op 3,5 M. afstand, 
dan is hij dus in een bol van dien straal. De inhoud van dezen bol is 
179,600,000,000 mM^ en als de straal 7 M. is geworden, dan is de 
inhoud 1,436,800,000,000 mlVP. In het laatste geval zou de inhoud eener 
natriummolecule niet grooter kunnen zijn dan het 1,436,800,000,000ste 
deel van 125 mM^ , de middellpn zou in dit geval zijn 0,55 pt. 
Door een ringvormigen draad wordt een zeepbel aan eene balans 
gehangen en gewogen. 
Middellyn der zeepbel 16 cM. gew. 0.03 gram, dikte vlies 0.376 /t. 
» » » 17 » » 0.03 » » » 0.330 ^ 
of 52,870,000,000 mol. in 1 mM^. 
Zijn er meerdere moleculen bijv. 100 op de dikte van het vlies, dan 
wordt het aantal moleculen in 1 mM^ 100^ = 1000000 maal grooter. 
Het blijkt dus dat de dikte eener watermolecule in ieder geval 
kleiner is dan 0.330 
Op eenvoudige wijze komt men tot eene grenswaarde voor de dikte 
der luchtmoleculen , als men deze afleidt uit de dikte van de lucht- 
laag, waarin de ringen van newton zich vormen. 
1 Een duizendste millimeter is een micron en wordt aangeduid met de letter /t. 
