46 
OVER DE KLEINSTE STOFDEELTJES. 
was doorschijnend met wit licht, waaruit blijkt, dat het licht reeds 
door moleculaire tusschenruimten heendrong , anders zou het groen 
geweest zijn. 
Hier heb ik een zilverplaatje op glas. Dit is doorschijnend en 
laat paarsachtig blauw licht door. De dikte is 0.061 (x = golflengte 
van violet licht. 
Onlangs heeft oberbeck ^ de dikte van een olielaagje , dat over 
water uitgespreid was , gemeten. Hij goot een liter olie uit op een 
meer. De golfjes verdwenen en de olie vormde ten slotte eene licht- 
grijze laag, waarvan de oppervlakte was 18857 waaruit de dikte 
gelijk 0.053 p gevonden wordt. 
Door voorzichtig met de punt van een platina draad uiterst kleine 
druppeltjes van verschillende oliën op een zuiver watervlak te bren- 
gen , kon hij nog veel dunnere laagjes krpgen. De dikte hangt dan 
af van de oliesoort, maar gemiddeld waren zij 0.002 p dik. Het- 
zelfde resultaat hadden röntgen en Lord rayleygh ook reeds verkregen. 
Een indirect bewijs voor het feit, dat eene molecule kleiner is dan 
de golflengte van het licht, vinden wij in het verschijnsel der kleur- 
schifting. Kleurschifting ontstaat door de verschillende mate van 
lichtbreking der stralen , die het witte licht samenstellen. Lichtbreking 
ontstaat bij den overgang van licht uit eene doorschijnende stof in 
eene van andere dichtheid. De roode stralen , die de langste golven 
vormen , worden het minst gebroken , de violette , met de kleinste 
golflengte , het sterkst. Daar de mate van lichtbreking bepaald wordt 
door den brekingsaanwijzer , dus door de verhouding der voortplan- 
tingssnelheden van het licht in beide stoffen , zoo moet men de 
vraag stellen of dan de voortplantingssnelheid voor stralen van ver- 
schillende golflengte ongelijk is. 
In het luchtledige niet, want de verschijnselen aan den hemel 
toonen dat nooit. Als bijv. eene maan van Jupiter uit den schaduw- 
kegel der planeet treedt, toont zij zich dadelijk als eene witte ster. 
Was de snelheid van de stralen, die het witte licht samenstellen, 
verschillend in het luchtledige , dan zou die van het rood het grootst 
moeten zijn en wij zouden die maan eerst rood moeten zien en later 
wit. Bij het verdwijnen der maan in den schaduwkegel zou het rood 
^ SOHNCKE. IVied. Ann. 40 . pag. 345 . 1890 . 
Röntgen. Wied. Ann. 41 . pag. 321 . 1890 . 
Oberbeck. Wied. Ann. 49 . pag. 366 . 1893 . 
