OVER DE KLEINSTE STOFDEELTJES. 
53 
kenden verkreg^en. Er moet nog eene tweede vergelijking gevonden 
worden. Deze verkreeg men door de bepaling van de wrpvingscoeffi- 
cienten der gassen , zooals die uitgevoerd is door graham , maxwell en 
OSKAR EMiL MEIJER ^ , terwijl eene theoretische formule het verband 
aangeeft tusschen dien wrijvingscoelficient , den vrpen weg, de dicht- 
heid van het gas en de gemiddelde snelheid der moleculen. 
Door deze twee vergelijkingen kan men nu niet alleen dien vrijen 
weg , maar ook de grootte d«r moleculen berekenen. Het eerst is het 
op deze wijze gedaan door loschmidt in het jaar 1865. Hij rekent 
daartoe nu maar , dat in een tot vloeistof verdicht gas de moleculen 
zoo dicht mogelijk bijeengebracht zijn , en kan daardoor voor die 
gassen , welke vloeibaar gemaakt kunnen worden , den eigenljjken 
inhoud der stof in het gas bepalen en tevens de grootte der moleculen. 
Intusschen wordt op deze wijze de molecule iets te groot gevon- 
den , want eene vloeistof is nog samendrukbaar. Op deze tabel zijn 
de aldus berekende middellynen der moleculen aangegeven : 
(5 = 2q 
zwaveligzuur . . . . 
0.80 ^ 
water 
. 0.44 
F-l*- 
chlooraethyl 
0.98 » 
ammonia 
. 0.45 
» 
chloor 
0.96 » 
zwavelwaterstof 
.. 0.89 
zuurstof 
0.90 » 
koolzuur 
. 1.14 
lucht 
1.01 » 
stikstofoxydule 
.. 1.18 
T> 
cyaan 
.. 0.96 
» 
Lucht en zuurstof waren nog niet vloeibaar gemaakt in den tijd toen 
LOSCHMIDT zijne berekeningen maakte. Hij trachtte toch nog wel langs 
een omweg ook voor deze stoffen zijn doel te bereiken , maar 
daarbij kan men geen zeker resultaat verwachten. Later werden wel 
lucht en zuurstof vloeibaar gemaakt door voN wroblewski, maar 
het soortelijk gewicht van de kleine hoeveelheid vloeistof, welke 
verkregen werd, is niet met voldoende zekerheid bepaald.^ 
In 1887 heeft amagat onderzoekingen bekend gemaakt over de 
samenpersing van gassen door drukkingen , die tot 3000 atmosfeeren 
opgevoerd werden. Het soortelijk gewicht van zuurstof werd daarbij 
WrijvingscoefEcient rj = — di Lw ; w = geni. snelh. L = vrije weg voor lucht 
O 
is 77 = 0.000.175 
Deze voordracht is eenige jaren geleden gehouden; nu kent men wel het soorlelijk 
gewicht van zuurstof. 
