6G 
KÜHL EN VAN HASSELT. 
regentschappen, wellicht het allerschoonste land op Gods wijden 
aardbodem. Steeds verder strekten zij hunne onderzoekingstochten 
derwaarts uit, steeds hooger en moeilpker waren de bergbeklimmin- 
gen , door hen ondernomen. Eerst was bet de Salak , die zij van ver- 
schillende zijden bestegen , met de aangrenzende Moenara en een tocht 
naar de zoutbronnen bij Roemping en Waroe; toen de veel lastiger 
te beklimmen toppen van de Gedé, met de 8000 voet hooge Pan- 
gerango. Ik laat hier een uittreksel volgen van uiterst merkwaardige 
brieven, door kühl in Juli 1821 geschreven te Tjihandjawar aan 
den voet van de Pangerango (zie Letterbode 1822 1, 99 en Flora 
1822 I, 202). 
»Er gaat nauwelijks een dag voorbij, op welken geen nieuw genus 
gevormd of geen nieuwe species bestemd wordt, en nog verzamelen 
wij zeer veel, hetwelk voor ’s hands niet verder in aanmerking wordt 
•{enomen , en hetwelk wij eerst in Europa denken te onderzoeken. 
De slangen schpnen wel de rijkste familie der amphibiën op Java 
te zpn , want wij hebben van deze hier reeds 250 stuks, in 45 
soorten verkregen , en daaronder bevinden zich verscheidene nieuwe 
geslachten. Van ééne soort van ieder genus, hebben wy eene nauw- 
keurige anatomie vervaardigd , en nog andere soorten van hetzelfde 
geslacht daarmede vergeleken , zoodat ik reeds iets volledigs uitgewerkt 
daarover voor mij heb liggen. Voorts bezitten wij 20 soorten Sauriërs 
en 17 soorten Batrachiërs, en nog zijn wij geen 20 uur ver van 
Buitenzorg gekomen. Met détails kan ik mij nu nog niet inlaten. 
Het is inderdaad zeer merkwaardig , dat geene van al onze slangen 
op het vaste land van Indië voorkomt. Dit schpnt mij niet alleen 
een merkwaardig feit voor de geographische verspreiding der Ophidia , 
maar iets zeer merkwaardigs voor de geschiedenis van het ontstaan 
van Java. Ik ben ten uiterste nieuwsgierig , wat ons de overige 
eilanden van den Indischen archipel zullen opleveren ” 
» Gedurende het halve jaar, dat wij bier werkzaam zijn geweest, 
is er ook reeds eene groote verzameling van planten gemaakt. De 
natuur is op Java zeer rpk ; op den afstand van eenige mijlen of 
aan de andere zijde van een berg , verschijnt zij onder eene geheel 
verschillende gedaante. De groote rijkdom dezer vegetatie is bijzonder 
opmerkenswaardig in de familiën der Malvaceae , Leguminosae, 
Rubiaceae , Bignoniaceae , Acanthaceae, Euphorbiaceae , Urticaceae, 
Orchidaceae , Zingiberaceae , Araceae , Gramineae , Filices , alsmede 
Fungi. Van de Araceae hebben wij 12 nieuwe geslachten ontdekt. 
