KUHL EN VAN HASSELT. 
85 
VALENciENNEs , de amphibiën in de Erpêtologie van boie , de insecten 
door DE haan en ongetwijfeld zou , waren de omstandigheden gun- 
stiger geweest , de energieke temminck wel voor de volledige publi- 
catie van al bet gezondene gezorgd hebben. 
Gij ziet bet, lezer, de episode-KUHL en van Hasselt in ons Indisch 
natuuronderzoek moge belaas zeer kort geweest zijn , onvruchtbaar 
was zij in geenen deele. Telkens weer ontmoet men in de zoölogische 
en botanische literatuur over Ned. Indië de namen kuhl en van iiasselt, 
als de voorname grondleggers onzer huidige systematische kennis van 
West-Java. Toch zou de oogst van hun leven nog aanzienlijk grooter 
geweest zijn , ten spijt van bun vroegtydig sterven , bad niet de 
ongunstige politieke toestand van die dagen verhinderd van 
KUHL en VAN hasselt’s nalatenschap dat nut te trekken , hetwelk 
bij behoorlijke en tijdige publicatie al hunner resultaten mogelijk 
geweest ware. In Indië en in ’t moederland doorleefde de Neder- 
landsche Staat echter omstreeks 1825 — 40 moeilijke tijden, niet 
het minst op financiëel gebied, en zoo verflauwde de ijver voor 
natuurkundige onderzoekingen van ’s lands wege. Trouwens de breed 
opgevatte natuurkundige commissie heeft in de tien eerste jaren van 
haar bestaan den lande zes ton gouds gekost, dus per jaar ƒ 60.000, 
Tegenwoordig, nu de Staat der Nederlanden in zulk een goeden doen ver- 
keert , nu de waarde van het geld zooveel geringer en de omvang van 
het exploratiegebied zooveel grooter geworden is , bedraagt de som , die 
voor dergelijke wetenschappelijke onderzoekingen op de Indische begroe- 
ting gebracht wordt, slechts het één zesde gedeelte, nl. per jaar ƒ10.000. 
Toen de ijverige van raalten al mede jong overleden was — (in 
1827 werd hij op een jacht in Bantam vreeselijk verwond ^ door 
een trap van een rhinoceros, doch hij herstelde, en in 1829 is hij 
op eene expeditie naar Timor gestorven, slechts 31 jaar oud), en toen 
ook kuhl’s opvolger, de talentvolle boie, één jaar reeds na zijn aan- 
komst in Indië overleed , was er niemand , om over de nog in Indië 
achtergeblevene papieren en verzamelingen van van Hasselt en kuhl 
te waken en zijn deze, vooral die op botanisch gebied, als een »res 
1 WiTTSTEIN geeft bij het geslacht Öasseltia de dwaze toelichting »Nach dera Hol- 
lander J. C. VAN HASSELT, der mit KUHL im botanischen Interesse Java bereiste , 
aber 1821 von einem Nashorn zertreten wurde.” Blijkbaar verwart hij hier het ongeval 
dat in 1827 aan van RAALTEN is overkomen. Trouwens over VAN HASSELT vindt 
men meer onjuistheden in de literatuur | o. a. wordt als zijn sterfjaar bijna overal 
1822 vermeld, zelfs op den gedenksteen in het Leidsche museum. De datum 8 Sept. 
1823 (niet 6 Sept.) staat echter volkomen vast. Kuhl’s geboortejaar moet volgens zijn 
grafteeken enz, 1796 zijn, uit Hanau ontving ik echter de opgave 1797. 
