DER PHYSISCHE CHEMIE VOOR DE BIOLOGIE. 
227 
Voor het resultaat van de uitwisseling zal dus de snelheid der ionen 
van overwegende beteekenis zijn , en iedere wijziging in de snelheid 
van bloed- of lympbestroora zal onvermijdelijk een qualitatieve en 
quantitatieve wijziging der uitwisseling ten gevolge hebben. 
Denkt gij u slechts een oogenblik deze beginselen toegepast op de 
vele andere processen in het lichaam , waar vloeistofstrooming en 
uitwisseling plaats hebben, dan zal het u duidelijk zijn, hoe onaf- 
zienbaar het veld van onderzoek is , dat zich hier opent. En de 
eerste schrede moet nog gezet worden.” 
SJÖQVIST (1895) verklaarde op grond van de ionentheorie het ge- 
drag van eiwit ten opzichte van het maagsap en ging dit met behulp 
van de bepaling der electrische geleidbaarheid quantitatief na ; ter- 
wijl drie jaren later (1898) bugarszky en leo liebermann het bin- 
dingsvermogen van eiwitachtige stoffen voor zoutzuur, natriumhydroxyde 
en keukenzout onderzochten , zoowel door metingen van electromo- 
torische krachten in gaselementen , als wel door bepaling van de 
vriespuntsverlaging. 
Eveneens door de constructie van een gaselement heeft höber nog 
onlangs (1902) getracht de concentratie der hydroxylionen , dus de 
alkaliniteit van bloed, te bepalen. 
Ik deed hier slechts eenige grepen uit een rijk gebied van voor- 
beelden. In de genoemde werken van koeppe en van cohen zult u 
nog vele andere vinden kunnen. 
Verschillende belangrijke kwesties zal ik achterwege laten, zoo 
bijvoorbeeld de evenwichtsverschijnselen. 
Het belang van deze zal u overigens duidelijk zijn , indien gij 
slechts denkt aan de onderzoekingen van hüfner over het evenwicht 
tusschen oxyhaemoglobine , haemoglobine en zuurstof en dat tusschen 
kooloxydhaemoglobine , haemoglobine en kooloxyde. 
Uit het vele , dat nog door mij zou kunnen behandeld worden op 
het gebied der toepassingen van de physische chemie op de biologie, 
wil ik alleen nog onder uw aandacht brengen de toepassing op de 
enzymen van hetgeen de physische chemie leert aangaande de katalyse. 
Katalytische verschijnselen zijn reeds jaren her waargenomen. De 
naam katalyse is afkomstig van berzelius (1835). 
Van oude verschijnselen en theorieën op dit gebied gaf ostwald 
in 1898 een uitvoerig overzicht in een decanaatsredevoering , terwyl 
door hem in 1901 , op eene vergadering der Naturforscherversamm- 
