DER PIIYSISCIIE CIIEMTE VOOR, DE BTOLOGIK. 
229 
Ten slotte zij vermeld, dat kastle en loevenhart (1900) vonden, 
dat aethylbutyraat door lipase zoowel kan woi:den gesplitst in boter- 
zuur en alcohol als daaruit kan worden opgebouwd, terwijl hanriot 
(1901) hetzelfde vond voor glycerylbutyraat , eveneens met lipase. 
Met deze overeenstemming tusschen enzymen en het » anorganische 
ferment” platina, zooals bredig dit noemt, wil ik hier besluiten. 
Dat de physioloog niet meer kan nalaten de physische chemie te 
bestudeeren is m. i. duidelijk. Hij zal echter daarbij spoedig bemer- 
ken , dat een dieper inzicht in een deel van het te bestudeeren ge- 
bied alleen dan goed mogelijk is , wanneer hij eenige kennis bezit 
van de thermodynamica en de hoogere wiskunde. De verhandelingen 
van LANGELAAN over het entropieprincipe in de physiologie , in de 
twee voorgaande jaren in de Verslagen der Koninklijke Akademie 
verschenen , zullen u hiervan wel overtuigen. 
Dit neemt niet weg , dat toch reeds veel kan worden bestudeerd 
zonder of wel met uiterst weinig hoogere wiskunde en slechts eenige 
grondeigenschappen der thermodynamica. 
Ik wijs hiervoor op van ’t hoef , die steeds getracht heeft zijne 
formules zoo eenvoudig mogelijk te houden en die zelf een groote 
schrik heeft voor hetgeen hij noemt de » physische inktpot.” Het 
lezen zijner beknopte »Vorlesungen über theoretische und physika- 
lische Chemie” kan ik u ook in dit opzicht aanbevelen. 
En nu ten slotte twee aanhalingen , ééne van een bioloog , ééne 
van een chemicus. Beide uitspraken dateeren van 1897. 
Het was loeb , die zeide : 
» Sinds den tijd, dadelijk volgende op de ontdekking van de wet 
van het behoud van arbeidsvermogen , is het uitzicht voor den voor- 
uitgang der physiologie nooit helderder geweest dan heden , het- 
geen in hoofdzaak een gevolg is van de toepassing der physische 
chemie op de vraagstukken van het leven.” 
En ostwald: »De chemische physiologie is van alle gebieden der 
toegepaste chemie wellicht datgene , dat de gewichtigste en rijkste 
gevolgen van de ontwikkeling der algemeene chemie ondervinden zal. 
Tot goed begrip van de chemische processen in het organisme is de 
kennis der stoffen niet voldoende en behoort zoo onmisbaar de kennis 
van het verloop harer vorming, dat in der daad vóór de algemeene 
opstelling van deze laatste , zooals ons do laatste jaren deze gebracht 
