244 
OVER HET METEN VAN IIOOGE TEMPERATUREN. 
Door op geschikte wijze straling van een zwart lichaam te voor- 
schijn te brengen en de wetten daarvan experimenteel vast te stellen, 
is een weg geopend om dat doel te bereiken. 
Iedere der gecontroleerde en juist bevonden stralingswetten is ge- 
schikt tot grondslag eener meetmethode binnen het temperatuurin- 
terval, waarvoor de wet bevestigd is. 
Hiervoor komen drie voor zwarte straling geldende wetten in 
aanmerking. 
1. E = o (Wet van stefan-boltzmann). 
2 ^ T = A ) 
™ 5* \ Verschuivingswetten van w. mien. 
3. Ejij = B T® ) 
De eerste wet beteekent, dat de energie E, door een zwart lichaam 
uitgezonden, evenredig is aan de vierde macht der absolute tempe- 
ratuur. Stefan heeft ze uit proeven afgeleid en boltzmann heeft 
ook eene theoretische verklaring daarvan gegeven. 
Men krpgt een volkomen zwart lichaam, als men stralen uit een 
hol lichaam door eene kleine opening laat gaan. Het wordt bijvoor- 
beeld aldus uitgevoerd: Om een porceleinen cylinder (fig. 1) A B is 
een dunne 
cylinder van 
platina ge- 
legd, dien 
men door een 
stroom doet gloeien, zoodat ook het porcelein (chamotte) gaat gloeien. 
De temperatuur in den cylinder wordt gemeten door een thermo- 
element van platina en rhodium D. Vóór aan den cylinder is de kleine 
opening C, waaruit de stralen komen. Men laat deze op een bolo- 
meter vallen en kan op deze wijze genoemde w^et bewijzen. 
2°. T = A (2940). De golflengte , waarbij het maximum 
van energie zich bevindt, is omgekeerd evenredig aan de absolute 
temperatuur. De waarde der constante A is 2940 als men uit- 
drukt in microns. Het maximum van energie verplaatst zich steeds 
meer naar het lichtend deel van het spectrum, hoe hooger de tem- 
peratuur wordt. 
3o. Ejjj = B T^. De grootste waarde van de uitgestraalde energie 
neemt zeer snel toe met de temperatuur. Zij is evenredig aan de 
vijfde macht van de absolute temperatuur. 
Lummer en pringsheim gebruikten voor hun onderzoek een lichaam 
van kool, dat bij verschillend hooge graden van gloeiing aan meting 
