252 
PLATINA EN VERWANTEN. 
lijkt, bad het electrum de kleur van het barnsteen (grieksch , 
waarnaar men het noemde. Doch bovendien zegt pausanias na de 
beschrijving van het barnsteen: »er is nog een ander »electron”, 
goud , dat met zilver vermengd is.” En plinius laat zich nog meer 
bepaald uit. Hij merkt namelijk op, dat alle goud van de natuur 
zilver bevat, doch in verschillende hoeveelheden, en laat er dan op 
volgen , dat men het goud electrum noemt, als die hoeveelheid zilver 
een vijfde bedraagt. ^ 
Van later tijd is de bewering, o. a, nog door hoefer in zijn His- 
toire de la Chimie , Paris 1866 , 2e Ed. , 1 , 140 , verdedigd , dat plinius, 
over »plumbum album” sprekend, {Hist. Nat. XXXI V , 47) daaronder 
niet alleen het tin beschreven heeft, maar ook een stof, die niet 
anders geweest kan zijn dan platina. De Latijnsche schryver spreekt 
namelijk van goudvoerende gesteenten, »aluta” genoemd, waarin 
onder ’t wasschen zwarte steentjes zichtbaar worden , hier en daar 
wit gevlekt en van hetzelfde gewicht als goud , waarmeê zij in de 
waschmanden achterblijven. Doch wat hoefer verzwijgt, is ’tgeen 
PLINIUS hierop onraiddellijk volgen laat, dat de steentjes , van ’t goud 
afgescheiden en in ovens met de blaasbalg verhit, tot »plumbum 
album” versmelten. ^ 
Daar nu platina in ovenvuren onsmeltbaar is , wordt de bewering 
reeds hierdoor weerlegd. Deze steunt alleen op het gezegde , dat de 
steentjes hetzelfde gewicht hebben als goud , en dat zij bij het was- 
schen te zamen met dit achterblijven. Doch nu is, gelijk kopp terecht 
opmerkt, plinius op het punt van soortelijk gewicht niet te ver- 
trouwen , wat o. a. hieruit kan blijken , dat volgens hem goud minder 
zwaar is dan lood. Het soort. gew. van dit laatste is 11,4; van 
goud 19.3 en van platina 21.3. 
Nu is het zeker niet onmogelijk , dat er in den Romeinschen tijd 
goudzand gewasschen is, dat eenig platina bevatte , maar uit de 
^ Ubicuraque quinta avgenti portio est, electrum vocatur.” Nat. XXXIII, 23.) 
2 Invenitur (plumbum album) et in aurariis metallis quae aluta vocant ; aqua im- 
missa eluente calculos nigros paulum caodore variatos, quibus eadem gravitas quae auro, 
et ideo in calatbis in quibus aurum colligitur , vemanent cum eo ; postea eaminis sepa- 
i-antiu’, conflatique in album plumbum resolvuntur.” Bet laatste moet, volgens SCüü- 
BARTH (die onat bankelijk van KOPP de meening bestreed dat bier aan platina moet 
gedacht worden) waarschijnlijk aldus luiden: » postea separantur , caminisque conflati iu 
album plumbum resolvuntur.” Er staat dan letterlijk, dat zij in ovens saamgeblazen 
worden en versmolten tot wit lood. 
