254 
PLATINA EN VERWANTEN. 
gevormde legeering van goud en yzer. Deze meening, die meer be- 
rustte op de wijze van voorkomen en de destijds bekende eigen- 
schappen , dan op chemisch onderzoek , werd op goede gronden bestreden 
door den hoogleeraar bergman , te Upsala. 
In de bovengenoemde verhandeling van scheffer vindt men reeds 
een middel aangegeven om het platina , dat ook hij vuurvast bevond , 
niettemin tot smelting te brengen. Hjj doet dat, door het met ar- 
senicum te verhitten. Ook met verschillende metalen wist hp het 
platina in de hitte te verbinden. Voorts vond hp het bestand tegen 
scheiwater (salpeterzuur) , doch oplosbaar in koningswater , zoodat 
het in dit opzicht met goud overeenkwam en niet met zilver. 
Door schudden met kwik kon hij het uit de oplossing in konings- 
water (dus uit platinachloriede) weer afzonderen. Hij rangschikte om 
deze redenen en omdat het aan de lucht onveranderd zijn glans be- 
houdt , het platina onder de edele metalen en meent , dat het ge- 
schikt zou zpn voor het vervaardigen van teleskoopspiegels. 
In Duitschland was het marggraf (bekend door zijn ontdekking 
— 1745 — van kristalliseerbare suiker in beetwortel) die het nieuwe 
metaal bestudeerde. Het belangrijkste, dat hp — 1757 — aan het 
door SCHEFFER gevondene toevoegde, is de waarneming, dat potasch- 
zouten in de oplossing in koningswater een oranjekleurig neerslag 
teweegbrengen , wat de zouten van het verwante mineraal-alkali (na- 
tronzouten) niet doen. 
Deze reactie , waardoor platina en kalium , tezamen aan chloor ge- 
bonden tot een dubbelzout, uit de oplossingen neerslaan, is voor de 
chemie hoogst belangrijk geworden. Zij dient niet alleen mede om 
het platina te herkennen , maar vooral ook ter opsporing en ter 
kwantitatieve bepaling van kalizouten. Veel dienst heeft zij , ruim 
een eeuw later, aan bunsen bewezen bij het afzonderen van de door 
hem ontdekte zeldzame alkalimetalen : rubidium en caesium. ^ De 
zouten van deze geven geheel overeenkomstige neerslagen en zijn nog 
moeilijker oplosbaar , zoodat , wanneer men kaliumplatinachloriede 
met water digereert , dat rubidium of caesium bevat , deze laatsten 
het kalium uit het dubbelzout verdringen. 
De door marggraf gevondene reactie werd nader bestudeerd door 
bergman, die aantoonde, dat het neerslag kristallpn was. Door het 
uit verdunde oplossing langzaam te laten ontstaan , kon hij zelfs de 
Zie dit tijdschrift, Jaarg. 1900, bldz. 119, v. o. 
