PLATINA EN VERWANTEN. 
289 
ten grondslag, die men voorshands evenwel nog niet verklaren, 
alleen maar formuleeren kan. mendelejeff, de eerste die het stelsel 
in bijzonderheden ontvouwde , heeft dit aldus gedaan : de eigenschap- 
pen van de elementen (en van de daaruit gevormd© verbindingen) 
zijn periodiek afhankelijk van de atoomgewichten.” 
Wat er overigens in de toekomst van het periodieke stelsel worden 
moge, in elk geval heeft het aan de chemie goede diensten bewezen. 
In het aangehaald opstel van Dr. doyer is daarover het een en 
ander medegedeeld. Doch wat daarin nog niet vermeld kon worden 
is dat zij ook aanleiding gegeven heeft tot eene betere bepaling van 
de atoomgewichten der platina-metalen. Deze werden door berzelius 
en anderen reeds vroeg bepaald. Doch wegens de schaarschte van 
het materiaal en de groote moeilijkheden aan het onderzoek verbonden , 
werden deze bepalingen later , in weerwil van de steeds verbeterde 
hulpmiddelen , voor sommige metalen zelden , voor andere in ’t geheel 
niet herhaald. Toen dan ook, omtrent 1869, mendelejeff het perio- 
dieke stelsel ontwikkelde , vond hij dat deze atoomgewichten niet 
geheel daarmede in overeenstemming waren. 
Wat aanstonds vaststond was dit, dat de platina-metalen te huis 
behoorden in de achtste groep , onder ijzer , cobalt en nikkel. Deze 
drie elementen hebben dit bpzondere , dat zy zoo weinig in eigen- 
schappen verschillen, (hooge smeltpunten , geringe chemische energie, 
enz.) dat men ze , als een chemische drieeenheid , dezelfde plaats in 
het stelsel heeft aangewezen. Men verklaart hun groote overeenkomst 
uit het klein verschil der atoomgewichten , doch m. i. ten onrechte. 
Want zoo dit al toepasselijk is op cobalt en nikkel, waarvan de 
atoomgewichten resp. 59.0 en 58.7 zijn , ^ het geldt niet voor ijzer, 
waarvan het atoomgewicht (55.9) met dat van nikkel en cobalt resp. 
5 en 5| pet. verschilt. Daarentegen verschilt het ijzer nog geen 
2 pet. in atoomge wicht van mangaan (at.gew. 55.0) dat men toch 
meestal tot een andere groep brengt. Kleiner nog is dit onderscheid 
bij chromium en vanadium , waar het 1 pet. en bij lood en bis- 
rnuth, waar bet 0.8 pet. bedraagt; en niettemin brengt men genoemde 
elementen op grond hunner eigenschappen tot verschillende families. 
^ Over deze atoomgewichten is veel te doen geweest. Langen tijd werden zij gelijk 
aangenomen. Op grond der latere, best vertrouwbare analyses is het cobaltatoom ruim 
^ pet. zwaarder. Daar cobalt in alle eigenschappen tusschen ijzer en nikkel in staat, 
eischt het periodieke stelsel juist omgekeerd een hooger atooragewicht voor nikkel. De- 
zelfde anomalie heeft men, naar bekend is, voor telluriurn en jodium. 
