294 
PLATINA EN VERWANTEN. 
dan platina) kunnen in vuurvastheid met hen wedijveren. Doch , 
als ’t ware ter vergoeding van deze voor de bewerking lastige eigen- 
schap , worden zij in de gloeihitte week en kleverig, zoodat stukken, 
zelfs fijne korrels, zich door hameren laten vereenigen. Die zoo- 
genoemde welbaarheid , onwaardeerbaar voor de pzer- en platina- 
industrie, bezitten metalen uit andere groepen niet of althans in 
veel geringere mate , zoo men wil kalium en natrium uitgezonderd , 
die men bij de gewone temperatuur onder naphta kan kneden. 
Palladium bezit die eigenschap nog in hoogeren graad dan platina, 
nikkel althans in zooverre, dat het zich aan ijzer laat wellen. 
Opmerkelijk is voorts het vermogen , bij onderscheidene metalen 
dezer groep waargenomen , om waterstofgas op te slorpen en bij hooge 
temperaturen door te laten. Men heeft dit aangetoond voor ijzer, 
cobalt, nikkel, platina en palladium. Dit laatste, dat in dit opzicht 
alle andere metalen overtreft, verdicht, volgens graham, als fijn tot 
foelie uitgeslagen blad, 376 maal zijn eigen volume bij kamertempe- 
ratuur en bp 90'’ zelfs het 643 voudige. Ter verklaring heeft men 
aan een chemische verbinding gedacht, zelfs een formule daarvoor 
berekend , doch uit de latere onderzoekingen van prof. bakhuis rooze- 
BooM en Dr. hoitsema is veeleer af te leiden , dat men aan een 
zoogenoemde vaste oplossing te denken heeft. 
Tn verband met dat opslorpend vermogen — niet alleen van 
waterstof, maar ook van andere gassen en dampen — staan ver- 
moedelijk de katalytische werkingen , die, van platina spons en -blik 
lang bekend , ook aan vele andere metalen dezer groep zpn waar- 
genomen. Men herinnert zich wellicht de synthesen , in de laatste 
jaren door sabatier en senderens met behulp van fijn verdeeld nik- 
kel tot stand gebracht en waardoor o. a. acetyleen en benzol genoopt 
werden zicTi met waterstof te vereenigen tot acethaan en resp. hexa- 
drobenzol. ^ 
Er zou nog op veel te wijzen zijn, waaruit het goed recht blijkt 
om de negen metalen tot eene elementengroep te brengen. Daartoe 
behoort ook, en slechts hierbij wil ik nog een oogenblik stilstaan, 
het veelvuldig gezamenlijk voorkomen in de natuur van twee of 
meer hunner. 
Naar men zich herinneren zal , wordt dit bij grondstoffen van 
Zie dit Tijdschrift: Jaarg. 1901 en 1902 , telkens bladz. 59 van het Bijblad. 
