PLATINA EN VERWANTEN. 
295 
dezelfde familie dikwerf gezien. Men denke slechts aan zwavel en 
selenium, strontium en baryum , zink en cadmium, zilver en goud. 
En het meest voorkomend geval is hierbij wel , dat de hoeveelheden , 
waarin de elementen sA-am, voorkomen, in omgekeerde verhoudingen 
staan van hun atoomgewichten. Zoo vindt men in zeewater b.v. veel 
chloor, weinig broom en nog veel minder jodium en in minerale wate- 
ren , waarin het betrekkelijk ruim aanwezig kalium vergezeld wordt 
door kleine hoeveelheden rubidium en nog veel minder caesium. Dit 
hangt natuurlijk hiermede samen , dat in ’t algemeen de zeldzame 
elementen hooge , de rijkelijker voorkomende daarentegen lage atoom- 
gewichten hebben. ^ 
Van ons negental is alleen dat met het laagst atoomge wicht ruim 
in de buitenste aardschors voorhanden. Naar schatting maakt het 
ijzer in gewicht daarvan 5 pet. uit. Al de andere zijn schaarsch : 
reeds nikkel en cobalt met weinig hooger atoomgewicht , veel schaar- 
scher nog de platina-metalen , al kan men ook hier nog weer naar 
de maat der zeldzaamheid onderscheiden, gelijk wij boven reeds 
gezien hebben. 
Wellicht kan men zich eenigszins een voorstelling vormen van de 
betrekkelijke verhouding waarin ijzer , nikkel en platina voorkomen , 
door vergelijking van de jaarlijks opgedolven hoeveelheden. Van ijzer 
was de productie in 1900: 41 milj. , van nikkel 7,600 en van 
platina nog geen 5 ton. Die getallen staan tot elkaar ongeveer als 
8.000,000: 1500: 1. 
In de zoo overvloedig voorkomende ijzerertsen kan men sporen van 
de acht andere metalen doorgaans niet aan wijzen. Dit bewijst even- 
wel nog niet , dat ze daarvan geheel vrp zijn en dit te minder , 
omdat de reacties om deze acht aan te toonen lang niet zoo gevoelig 
zijn als die op sommige andere elementen , z.a. b.v. op natrium , jodium , 
arsenicum en het yzer zelf : stoffen , die men dan ook bijna overal 
vindt. Doch nu en dan is dat voor sommige der acht toch wel ge- 
lukt, met name voor nikkel en kobalt, waarvan het volstrekt niet 
zeldzaam is, dat men ze in giet- en smeedijzer aantreft, waarin ze 
alleen gekomen kunnen zijn uit de ijzerertsen. 
Bekend is voorts, dat meteoorijzer altijd nikkel bevat, in den 
regel van 3 — 8 pet., enkele keeren meer, zelfs tot 17 pet. toe. 
* Slechts enkele zeldzame elementen hebben kleine atoomgewichten, zooals lithyum , 
beryllium , helium en neon. 
