PLATINA EN VERWANTEN. 
297 
/ 
't begin der vorige eeuw reeds een 40-tal , sedert ongeveer verdub- 
beld en nog steeds aangroeiend. En van die 80 van thans , tusschen 
welke een groot aantal analogieën en regelmatige verhoudingen be- 
staan , hebben wij er hier negen, nauw verwante, waarvan slechts 
één tot het gewicht der ons bekende aardschors merkbaar bydragend. 
Voor zoo verre wij dat kunnen beoordeelen , schynen de overige acht 
als bouwstoffen der aarde geheel overbodig en de reden van hun 
bestaan alleen verklaarbaar uit een oorzakelijk verband met andere 
elementen , waarbij dan allereerst aan hun verwante . het yzer , te 
denken is. 
Soortgelijke verhouding treft men tusschen verbindingen aan , die 
in planten en dieren als producten der stofwisseling optreden. Eén 
of soms twee samengestelde lichamen zijn in grootere hoeveelheden voor- 
handen , maar worden vergezeld door analoge verbindingen in veel 
kleinere hoeveelheden , die ongetwijfeld in genetisch verband staan 
met de hoofdstof of -stoffen. Men vindt dit o. a. bij de alcaloïden , 
die groepsgewijze in dezelfde plant voorkomen. Zoo vindt men in de 
papaver morphine , in de tabak nicotine , in den kinaboom chinine 
en cinchonine , in den theestruik coffeïne , enz., als hoofd-alcaloïde , 
doch allen begeleid door een kleiner of grooter getal bij-alcaloïden , 
van verwante samenstelling en eigenschappen , doch in hoeveelheden 
die betrekkelijk onbeduidend zijn. 
Ligt nu niet het vermoeden voor de hand, dat wij bij de elemen- 
ten iets dergelijks kunnen hebben en dat b.v. chloor en evenzoo 
kalium als hoofdproducten uit één of meer oerstoffen ontstonden , 
terwijl als bijproducten daarbij bromium en jodium , resp. rubidium 
en caesium ontstonden? Zoo zou dan ook ijzer een hoofdverbinding 
kunnen zijn , terwijl bij de vorming daarvan nikkel en cobalt als 
bijproducten ontstonden en soms ook de platina-metalen. 
Doch ik sluit dit artikel , want zulke losse vermoedens , die men 
tegenspreken noch bevestigen kan en die men liever zelf oppert 
dan van een ander aanhoort , zulke droombeelden die ons niet ver- 
der brengen, mogen in een ernstig tijdschrift als dit alleen worden 
aangeduid , niet uitgewerkt. 
Deu Haag, Febr. 1903. 
20 
