378 
DE VENEN IN OOSTELTJK DRENTHE. 
zenden runderen , paarden en schapen volop voedsel levert. Van alle 
op en aan den Hondsrug gelegene dorpen en gehuchten uit zien wij 
dijken en wegen in oostelijke richting voortloopen , die dat laagveen 
als een draadwerk met bedoelde woonplaatsen verbinden. Want , terwyl 
de natuur hier eene grensscheiding tusschen zand en veen heeft aan- 
gewezen door den Hondsrug , die op sommige plaatsen nog al sterk , 
op andere zeer geleidelijk helt, zoo heeft men bij de grensbepaling 
der provincieën Drenthe en Groningen de grenzen veel verder oost- 
waarts getrokken , waardoor het groote veen aan de eerstgenoemde 
provincie is toegewezen en er nu door bovengenoemde dijken en 
wegen onafscheidelijk aan verbonden is. 
Dat het in oude tijden moeielijk was die veenstreken te naderen , 
is uit den natuurlijken toestand van den bodem af te leiden. Daar 
alle wegen naar ’t oosten hellen , was de aanvoer van brandstof uit 
het veen en van landbouwproducten uit het groenland hier zeer 
bezwaarlijk, waardoor onder het Drentsche volk de herinnering voort- 
leeft van tooneelen en werkzaamheden , die daar plaats hadden , waar- 
aan volksuitdrukkingen zyn ontleend , die nog bestaan en terugwijzen 
naar de dagen waarin de werkzaamheden in het veen een voornaam 
deel van het landbouwbedrijf uitmaakten. Daar de meeste dijken tot 
over de Hunse voortloopen , hadden de marktgenooten vroeger veel 
onderhoud aan die dijken en wegen en vooral aan de bruggen over 
genoemd riviertje , welke daar in het veen niet altijd op vaste 
grondslagen rustten , zqodat er toen bij hoogen waterstand allicht 
verzakking ontstond. De afwatering van de groenlanden had hier 
voorheen , gelijk thans nog , plaats door slooten , die overal in ver- 
binding staan met de afwateringsslooten aan weerskanten van 
eiken dyk of ryweg, zoodat ook over die laatstgenoemde telkens 
brugjes werden gebouwd , om toegang tot het land te bekomen. 
In het bouwen van zoodanige brugjes, die men hier »stoepen” 
of ook wel » tillen” noemt, hadden onze voorouders door ervaring 
een zekere kennis verkregen , waardoor zij altijd op eigenaardige en 
goedkoope wijze zoodanigen bouw tot uitvoering brachten. Bij hoogen 
waterstand liet men bij die stoepen al het water door ; bij lagen stand 
wist men het daarbij gemakkelyk op te stuwen , door er een stuk 
hout of een paar aardzoden vóór te plaatsen , hetgeen oorzaak was 
dat men by het passeeren van zulke dijken altijd het eigenaardig 
gemurmel hoorde van door de opstuwing sijpelend water. 
Zuidlaren en Annen hebben zóó hunne veendjjken gehad , waarvan 
