1)E VENEN IN OOST ELI JK DIHCNTIfE. 
379 
een paar reeds lang als kunstwegen zijn gebaand , die nu het verkeer 
tusschen de zandstreken en veenkoloniën onderhouden. Gieten is even- 
eens langs zoodanigen dijk met Bareveld , Wildervank en Veendam ver- 
bonden en heeft voorts nog andere dijken , waaronder de Bonnerdijk 
met zijn vroeger alom bekende Bonnerklap , dagteekenende uit den tijd 
waarin de Hunse nog bevaarbaar was en waarvan eerst voor eenige 
jaren de laatste brokstukken werden opgeruimd, wijl de oude brug 
toen door eene meer vaste en van betere bouworde werd vervangen. 
Gasselte werd in 1867 , Borger in 1882 door kunstwegen langs zoo- 
danige veendijken met de veenstreken verbonden. Brouwen, Buinen 
en Eksloo hebben nog hunne dijken, wier benamingen als Vóórdijk , 
Hulstraeersdijk , Boterdijk, Koedijk, Osdijk en Soertsdijk van zeer 
ouden datum zijn, welke benamingen aan daaraangelegen groenlanden 
zijn ontleend of in verband met hunne vroegere bestemming moeten 
worden verklaard. Al de in het oosten van Drenthe gelegen gemeenten 
hebben op deze wijze haar grondgebied naar ’t oosten uitgebreid , en 
met veel ijver zijn de voorgeslachten daarbij te werk gegaan om hunne 
bezittingen te vermeerderen , door in de bijna ontoegankelijke moerassen 
en poelen door te dringen , dat zij aanspraak hebben verworven 
op den dank der nakomelingschap , die daardoor machtig is geworden 
in hare bezittingen ; want die venen , vaak het Drentsch Californië 
genoemd, hebben meer kapitaal in Drenthe gebracht, dan er bij den 
grootsten ijver en inspanning uit het landbouwbedrijf te winnen 
zou zpn geweest. 
Zooals men naar de grondgesteldheid gewoon is het veen in hoog- 
veen en laagveen te verdeelen , welke benamingen den landbouwers 
alhier onbekend zijn , verdeelen zij het veen onder twee andere 
benamingen , nl. onder die van het groote veen en het binnen- 
veen. ’t Eerste is het hoogveen, die uitgebreide vlakte, thans 
met kanalen doorsneden , waar de turfgraverij en het baggeren voor 
den uitvoer van brandstof op groote schaal plaats hebben, ’t Laatste 
is geen laagveen , maar het buiten die kanaalgemeenschap en het 
dichtst bij de dorpen gelegen veen , waar de bewoners van Drenthe 
voor eigen gebruik haardbrand delven. Het Buinerboerveen > het 
Eeser-, Westdorper-, Odoorner- en Eksloërveen zijn allen zoogenaamde 
binnenvenen , het Valther- en Weerdingerveen zijn zoodanig aan het 
daarachter gelegen groote veen verbonden dat, hoewel ook daarin 
langen tpd turf gegraven werd ten behoeve van de ingezetenen , men 
dit niet als binnen veen beschouwt. Van de vroegste tijden af heeft 
