1)R VENEN IN OOSTELLTK DRENTHE. 
389 
bezocht, die haar als eene winteruitspanning beschouwden. Daar toen 
nog geen dag- of weekbladen door het volk gelezen werden , kondigde 
men deze veenverhuringen bp het uitgaan der kerk af, evenals ver- 
knopingen en boeldagen , en van mond tot mond werd die aankon- 
diging gedaan onder hen, die de kerk niet bezocht hadden. De land- 
bouwer , die steeds gewoon was veen te huren , regelde zich ten op- 
zichte van zijn bedrijf altijd naar de omstandigheden , naar den langeren 
of korteren duur van vroeger aangegane huurtijden. Want vóórdat 
het vroeger gehuurde veen uitgebouwd was , had hij weer ander veen 
gehuurd en omgehakt, en zoo sprak de vervener van »oud” en 
van » nieuw land”, het eerste nadat het drie of meer jaren was gebruikt , 
het laatste nadat het voor het eerste of voor het tweede jaar gebruikt 
zou worden , want na zes of zeven jaren was het veen door de jaarlijksche 
verbranding en het verbruik van plantenvoedsel ongeschikt geworden 
voor de teelt, of » versleten”, ’t Leverde dan nog slechts een naoogst 
van spurrie (Spergula arvensis) , een gewas dat niet gezaaid werd maar 
meestal van zelf opgroeide , welke naoogst slechts één of twee jaren 
duurde. Misschien werd het zaad daarvoor door den hoogen water- 
stand in de wintermaanden of door vogels van elders aangevoerd 
en leverde dan een merkwaardig bewijs voor de bewering door een 
der medewerkers van de » Vragen van den Dag” op blz. 378 van den 
elfden jaargang gedaan , omtrent de verspreiding van zaden op boven- 
genoemde of wel op andere wijze. 
Bij de bovenbedoelde wijze van verhuren werd het veen aangebo- 
den bij akkers van 5 M. breedte en 1000 M. lengte en bracht dan 
naar gelang van kwaliteit en afstand ƒ 40 tot ƒ 80 per H. A. op. 
Eene andere soort van veenverhuringen is die van veenputten voor de 
vergraving van het veen tot brandstof op het hoogveen. Bp de eerste wijze 
van verhuur werd niet het eigenlijke veen, het grondkapitaal aangetast, 
wat hier wel het geval was. In het algemeen zijn die veenputtenverhu- 
ringen van veel lateren tijd dan die van de boekweitveenverhuringen. 
Ook bij de laatste werd veel misbruik gemaakt van sterken drank, 
welke door de verhuurders werd geschonken en waarmede op den koop- 
of huurlust van den belangstellenden gespeculeerd werd op een wpze, 
die zeer afkeurenswaardig was en waaraan door onze vaak zoo 
gehate drankwet paal en perk werd gesteld. De meest gebruikelijke 
bepaling bij het verhuren van veenputten is die van » bonken” en 
voeten. Een »bonk’’ is 28 voet, een voet, tot Nederlandsche maat 
herleid, is 31 cM. Vóór de veiling van eiken put wordt vermeld 
