10 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
Triphenylmethyl, verbinding met een trivalent koolstofatoom. — Devalentie- 
leer begint oud te worden en de tijd schijnt niet ver meer, waarop aan eenig 
element elke mogelijke bindingswaarde zal worden toegekend. 
Tot de weinige grondstoffen , waarvan de constante valentie slechts door 
enkelen betwijfeld werd, behooren zuurstof en koolstof. Doch de eerste is thans, 
volgens vele gezaghebbende chemici , zoowel vier- als tweewaardig en wordt de 
sexti-valentie (geheel analoog aan de zwavel) reeds besproken. En wat de 
koolstof betreft heeft nef [Ann. der^ Ch, Bnd. 270, p. ^67, enz.) sedert een tiental 
jaren de tweewaardigheid in tal van verbindingen bepleit én -besloot zelfs 
onlangs kanonnikoff uit spectrometrische gegevens, dat de C in paraffmen bij 
den overgang van den gewonen in den zoogenoemden kritischen toestand zes- 
waardig zou zijn. {Chem. Centr.-Bl. 1901, II, 8). 
Van meer belang dan dit laatste, is de opzienbarende koolwaterstof door 
GOMBEBG (Michigan , V. ,St.) -bereid en ^ uitvoerig bestudeerd. Genoemde schei- 
kundige liet zinkstof inwerken op triphenyl-chloormethaan (Cg H.)3 C Cl en 
verkreeg een; peroxyde: (Cg Hgjg. C. O. O. C. (Cg Hg)3 , dat uit CS„ in zeszijdige 
kristallen aanschoot en door inwerking van zwavelzuur in triphenylcarbinol overging: 
(Cg Hg)3 G. O. O. C (Cg Hg)3 + H2 O = 2 (Cg H-)3 C. O, H. + O. De 
zuurstof, noodig voor de vorming van genoemd peroxyde, stamde uit de lucht, 
want toen hij ,de proef herhaalde in een atmosfeer van koolzuur, was de uit- 
w:erking eenvoudig een chlooronttrekking : . - / 
2, (Cg 115)3. C. Cl -h Zn = 2 (Cg 115)3. C -f- Zn Clg, Het nieuwe lichaam, dat 
eveneens uit zwavelkoolstof kristalliseert, is een bij uitnemendheid onverzadigde 
verbinding, die direct uit de lucht zuurstof opneemt, en dan bovengenoemd 
peroxyde vormt. Voorts geeft het tal van additie-producten. Dat met chloor 
(waardoor ’t oorspronkelijke lichaam geregenereerd .moest worden) werd niet 
zuiver -verkregen, omdat het chloor direct ook substitueerend werkte; Eveneens 
broom. Doch . een oplossing van jodium in zwavelkoolstof werd zelfs bij 0^ C. 
direct ontkleurd , onder vorming van (Cg H5)3 C I,- dat in bijzonderheden bestu- 
deerd werd, in lichtgele kristallen (smeltp. 132°) uit azijnzure aethylester aan- 
schout en alleen volkomen droog bestendig is. In vochtigen staat scheidt de 
zuurstof er jodium uit af, onder vorming van ’t boven vermeld trïphènylmethyl- 
peroxyde en triphenyl-carbinol. ^ ' 
, Het triphenylmethyl vormt kleurlooze kristallen (smeltp. 124° — 128°) die in 
drogen staat vrij bestendig' zijn; de oplossingen , • (in benzol, zwavelkoolstof, 
chloroform) aanvankelijk kleurloos, worden aan de lucht eerst geel en dan ónder 
praecipitatie van het meergenoemd peroxyde weer kleurloos. De elementair-analyse 
gaf 93.28 pet. C. en 6.22 pet. H, terwijl de ^ formule Cj^ Hjj : 93.74 pet. 
C en 6.24 pet. H eischt. Voor het M. G. werd kryoskopisch in naphtaline 330 — 372 
gevonden. Daar de formule (Cg H5)3 C: 243 verlangt, was de koolwaterstof 
mogelijk ten .deele reeds gepolymeriseerd. 
