52 
VVETENSCHAPPELLIK BIJBLAD, 
ricliting van niet-vertikaal groeiende plantendeelen door één enkele oorzaak, 
dan wel door de samenwerking van verschillende krachten bepaald wordt. Wiesner 
concludeert vóór de laatste meening en vindt bij houtige gewassen de samen-» 
werking van twee functiën voldoende, nl. van de epinastie, die de morphologische 
bovenzijde sterker doet groeien dan de onderzijde en de negatieve geotropie, 
die de takken zich omhoog doet buigen. De epinastie wisselt in intensiteit, al 
naar gelang van de plantensoort, van het orgaan en van de meer of minder 
ki'achtige ontwikkeling daarvan; en uit dit beginsel laten zich de verschillende 
richtingen van verschillende takken ten opzichte van een horizontaal vlak ver- 
klaren. Tn zeer krachtige en in zeer zwakke takken treedt de epinastie zoozeer 
ten achteren in vergelijking met takken van , normale gemiddelde groeikracht, 
dat WIESNER voorstelt haar variabele epinastie te noemen. 
De hypothese der transversaal werkende geotropie wordt door deze onderzoe- 
kingen overbodig gemaakt. [Sitzber. d. k. Akad. d. Wiss, Wien., Bd. CXI., I. Oct. 
1902). ^ D. V. 
Zon- en schaduwbladeren. — Aan een zelfden boom plegen de bladeren die in 
het volle licht staan anders gebouwd te zijn dan die, welke meer in het in- 
wendige van de kroon, dus door de overigen beschaduwd, geplaatst zijn. Toch 
ontwikkelen zich de laatsten, de schaduwbladeren, in het voorjaar eerder dan 
de zonbladeren, dus vóór dat deze het licht onderscheppen kunnen. Het verschil 
ligt deels in de grootte en de dikte, deels in den anatomischen bouw, zooals 
door STAHL geruimen tijd geleden aangetoond is. Nordhausen heeft nu nagegaan, 
of werkelijk het bedoelde verschil onafhankelijk is van de invloeden, die tijdens 
de ontplooiing der knoppen daarop inwerken. Hij heeft daartoe takken van het 
inwendige en den omtrek der kronen, of van beschaduwde en vrij geplaatste 
deelen afgesneden vóór het ontluiken der knoppen en ze verder zóó gekweekt 
dat licht, temperatuur, verdamping, enz. voor beide groepen dezelfde waren. Hij 
onderzocht vooral de beuken, waarbij het verschil zoo zeer in het oog loopend 
is, en' verder Ribes, Quercus , P r units , Carpinus , Cornus en andere boomen en 
heesters. 
Steeds bleek, dat de beslissing reeds vóór het uitloopen der knoppen gevallen 
is, zoodat de oorzaak van het verschil dus gezocht moet worden in invloeden, 
die zich tijdens den eersten aanleg der knoppen , dus in den voorafgaanden zomer, 
hebben doen gelden. {Ber d. d. bot. Ges , Bd. XXI, Heft, blz. 30). 
' D. V. 
Onderzoek van turf. — Om de plantaardige overblijfselen in gewone turven 
te bestudeeren beveelt VON lagerheim aan, de praeparaten in een oplossing van 
3 pet. zuringzuur te bleeken. Zij worden daartoe gedurende eenigen tijd in glazen 
aan het zonlicht blootgesteld , in voldoend kleine stukjes. Zij worden licht van 
