64 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
AARDKUNDE. 
Gassen in steenkool werden door p. p. bedson uit verschillende monsters van 
genoemde brandstof (in stukken en in poeder) uitgedreven en tot onderzoek 
verzameld , door deze in glazen buizen , aan een Sprengelsche luchtpomp verbon- 
den , te verhitten , meestal door kokend water. 
Behalve moerasgas, kooldioxyde, zuurstof en stikstof, kon hij het voorkomen 
van hoogere koolwaterstoffen, aethaan en propaan, aantopnen. Deze laatsten wor- 
den niet zoo gemakkelijk in het luchtledig, bij lOOo C., uitgedreven als moeras- 
gas en het was zelfs mogelijk ze hierdoor ten deele daarvan te scheiden. 
Kolen, die versch uit de mijn komen, verliezen reeds bij de gewone tempera- 
tuur een deel der ingesloten gassen en nemen daarvoor in de plaats bestanddeelen 
der atmosfeer op en van deze zuurstof gereedelijker dan stikstof. [Nature^ 19 Febr. 
1903). R. s. TJ. M. 
BOEKBESPREKING. 
Dr. W. P. R. SURINGAR. Zakjlora, 9e druk, herzien 
door dr. a. J. M. GARJEANNE. Groningen^ J. B. WOLTERs, 
1903. 
Suringar’s Zahjlora behoeft geene aanbeveling; zij is een der trouwste gezel- 
linnen op alle botanische excursiën. En ook de veranderingen in dezen 9en druk 
aangebracht behoeven eigenlijk geene bespreking, daar zorg gedi'agen is zooveel 
mogelijk trouw te blijven aan den vorm , die nu sinds meer dan 20 jaren ge- 
bleken is, de meest doelmatige te zijn. De splitsing in twee deeltjes is gelukkig 
opgegeven; zij heeft op de excursiën niet voldaan. Wellicht had daarvoor een andere 
splitsing in de plaats kunnen treden, nl. in 2, wel is waar ongelijke deelen , 
waarvan men echter het eene thuis, en het andere op de tochten noodig heeft. 
Het eerste omvat omstreeks 100 bladzijden, bijna één zesde deel van het ietwat 
te dikke boekje, en deze bladzijden moet men nu op alle tochten mede dragen 
zonder eenigen kans, ze daar ooit te raadplegen. Hetzelfde geldt van vele figuren, 
met name van de photographiën , die zeker het werk op doelmatige wijze illus- 
treeren , maar den omvang vergrooten zonder een evenredig nut. Want hoe 
dikker het boekje is, des te eerder komt men er toe het thuis te laten, en 
juist daarvoor is het niet bestemd. 
Het algemeen gedeelte omvat hoofdstukken over de benoeming der planten , 
de rangschikking, de beschrijving, wenken over het verzamelen en bewaren, 
benevens een overzicht der Nederlandsche Flora en een verklaring der voornaamste 
kunsttermen. D. v. 
