82 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
worden regelmatig teruggekaatst door gepolijst glas en gediffundeerd door mat- 
glas. De iY-stralen van de zon kan men ook aantoonen door een electrische vonk 
of een kleine vlam. (R. blondlot. Compt. Rend. 136. p. 1421, 1903). 
B. 
De golflengte der N-stralen door diffractie bepaald. — Blondlot heeft ge- 
vonden, dat een biconvexe kwartslens de Y-stralen zoodanig breekt, dat van 
een spleet F een reëel beeld F gevormd wordt, voldoende aan de vergelijking 
der koppelbrandpunten : =(Ar_ i)k= 
Fo F f 
waarin Po en F de afstanden zijn van Fo en F tot de lens , N de brekingsaan- 
wijzer der stralen. K = — — | — ?— , als p en o' de kromtestralen der lens zijn, 
p p 
terwijl f de hoofdbrandpuntsafstand der lens is. Hierbij bleek N — 2.942 te zijn. 
Verder werden drie verdere beelden , F^ en F^ waargenomen, ook op de 
hoofdas der lens gelegen. Hij oordeelt nu , dat deze ontstaan door drie andere 
groepen van stralen met de brekingsaanwijzers : 
iVj == 2.62, = 2.436, = 2.29 • 
Hieruit volgt, dat, als p de afstand is van het centrum O der lens tot de 
drie koppelbrandpunten F^, F^ en de drie brekingsaanwijzers en iVg , 
moeten voldoen aan de voorwaarde'. \ = (n — 1) k. 
Po p 
en bij gevolg : 
J_ = (^N—n) k. 
P 
Sagnac oordeelt nu , dat deze drie beelden F^ , F^ en F^ niet werkelijk bestaan, 
maar ontstaan door diftractie van de hoofdstraling met den brekingsaanwijzer N, 
Wanneer een lens een reëel beeld F geeft van een punt Fq, dan geeft zij 
tegelijkertijd langs de hoofdas een serie maxima van intensiteit veroorzaakt door 
diffractie door de opening der lens. Deze maxima nemen af in sterkte naarmate 
zij verder af liggen van het hoofdbeeld , dat in het brandpunt F gevormdt wordt. 
Naar het oordeel van sagnac zijn de beelden F^, F^ en F^, door blondlot waar- 
genomen voorbij het brandpunt F , niets anders dan de drie eerste maxima van 
diffractie , die men aantreft , als men voorbij het brandpunt F komt. Ook moeten 
er nog diffractiemaxima zijn, die dichter bij de lens liggen dan .i^. Als deze 
verklaring juist is, dan moeten de afstanden p^,p -2 en /jg , waarop de drie beelden 
i^j, F^ en jFg respectievelijk verwijderd zijn van het centrum O der lens, voldoen 
aan de voorwaarde, gesteld door de wetten der diffractie op de hoofdas eener lens. 
N — n, N—n^ N — k 
Men moet dan hebben : — - — = — - — = — - — = — 5— 
3 5 7 k 
waarin A = golflengte der stralen en 2 ^ = de middellijn der lens. 
Naar de bovengenoemde waarden van iV, , n„ en «3 vindt men dan voor 
