8 
DE ZONSVERDUISTERING VAN 30 AUGUSTUS 1905. 
uit stoffen bestaat, gemiddeld zwaarder dan water, maar toch zooveel 
heeter dan de kritische temperatuur van elke bekende aard^che stof, 
dat ze beschouwd moet worden als gasvormig. Wellicht een uitvloeisel 
van de stroomingen binnen het zonslichaam, waardoor de stralings- 
energie aan het oppervlak onderhouden wordt, zijn de vlekken, en 
met deze hangen de »fakkels» saam ; dit alles behoort echter tot de 
fotosfeer. Daarboven, in een laag van verscheiden honderden kilo- 
meters dikte, zweven de metaaldampen die, door hun absorptie, de 
strepen van Fraünhofer in het zonnespectrum teweegbrengen. Afzon- 
derlijk door den spectroskoop gezien blijken deze metaaldampen, 
hoewel betrekkelijk kouder dan de oververhitte fotosfeer, een zeer 
hooge temperatuur te bezitten, zoodat ze zich dan verraden door een 
reeks van lichtende lijnen, in ’t algemeen het tegenbeeld vormende van 
de strepen van Fraünhofer. Van daar de naam „omkeerende laag”. 
Deze laag schijnt onmerkbaar over te gaan in een „chromosfeer” 
met zijn protuberanzen, hoewel de bijna volstrekte doorschijnendheid 
van deze chromosfeer iets eigenaardigs is; maar de corona, die een 
buitensten stralenkrans vormt om de Zon heen, is een verschijnsel van 
heel anderen aard, physisch en spectrokopisch een geheel bijzondere 
plaats innemende, hoewel zijn vorming zeker niet onafhankelijk is 
van de structuur der andere zonsomhulsels. 
Ziedaar in hoofdtrekken de moderne theorie van de Zon: maar 
misschien zouden wij moeten zeggen: de doctrinaire opvatting. Want 
er is nog veel onverklaarbaars in deze voorstelling van elkaar om- 
hullende lagen; de bezwaren betreffen wel voornamelijk den invloed 
dien de zwaartekracht aan de oppervlakte van het zonslichaam — 
28 maal sterker werkende dan aan de oppervlakte van onze planeet 
— op die lagen van materie zou moeten uitoefenen; anderzijds de 
haast ondenkbare snelheden waarmede de protuberansen zich ver- 
vormen. In 1891 heeft fényi een dergelijke „uitbarsting” van gloei- 
ende waterstof waargenomen, die — aangenomen dat de verplaatsing 
reëel was — aan de materie een snelheid mededeelde van omstreeks 
duizend kilometers in de secunde; en herhaaldelijk zijn snelheden 
van dezelfde orde van grootte waargenomen. Toch wijst de gewron- 
gen vorm der protuberansen duidelijk nog op belemmeringen bij de 
voortplanting. Het voortslingeren van materie met zulke snelheden 
schijnt fabelachtig en het heeft niet ontbroken aan pogingen om, ter 
yerklaring van de verschijnselen, er wat anders op te vinden. Onze 
landgenoot brester is van meening, dat men hier niet te doen heeft 
met weggeslingerde stof, maar met de voortplanting van een lichten- 
den toestand, door op zichzelf donkere gassen heên. De lezers van 
