SPECIES AND VARIETIES. 
19 
bij de bevruchting, bij de tweede komt dit punt niet in aanmerking. 
Alleen met de zuivere zaadvariatie zullen wij ons hier bezighouden ; 
de overige komen zeker ook in de natuur voor. maar weinig. Die 
zaad- variëteiten verdeelen wij dan weer in standvastige en in onbe- 
stendige. Het verschil hiertusschen is eenvoudig genoeg, maar niet 
altijd gemakkelijk aan te wijzen; voorloopig vestigen wij onze aan- 
dacht eerst op de constante zaad-variatie. Twee bijzonderheden treden 
hier op den voorgrond; in de eerste plaats verschillen onze tuin- 
varieteiten in de meeste gevallen slechts van de gewone soort door 
een enkel, scherp aangeduid, kenmerk, ja, er kunnen soms twee, 
drie of meer afwijkingen zich vertoonen, maar ook dan nog blijven 
zij allen duidelijk te onderscheiden. In de tweede plaats is het vaak 
eenzelfde verschil dat bij verschillende soorten zich vertoont, een 
herhaling dus van eenzelfde wijziging bij de meest uiteenloopende 
plantvormen. Er is, ook in dezen zin, eenheid in veranderlijkheid 
en juist daarin is het wezenlijke kenmerk van een variëteit gelegen. 
Tusschen deze twee bijzonderheden moet nu wel onderscheid ge- 
maakt worden. Beginnen wij met de duidelijk aanwezige kenmerken 
van een variëteit, dan zien wij dat, waar de verschillen tusschen 
twee plantsoorten ongeveer alle deelen betreffen van bloem langs 
stengel en blad tot wortel toe, bij een variëteit gewoonlijk één enkele 
naam voldoende is, om het kenmerkende aan te geven. Zoo zijn 
witte variëteiten van soorten met roode of blauwe bloemen de meest 
gewone, een ongevlekte van een gevlekte, een behaarde van een 
onbehaarde soort of een onbehaarde variëteit van een gewoonlijk 
behaarde plant; één enkel woord drukt dan hier het eigenaardig 
karakter uit. Dan zien wij tevens — en hiermede wordt de tweede 
bijzonderheid aangetoond — dat telkens dezelfde woorden weer 
ferugkeeren, om de bijzondere eigenschap aan te duiden. De soorten 
van de verschillende geslachten hebben elk haar eigen, voor het ge- 
slacht kenmerkende, type en vertoonen daarin de meest mogelijke 
verschillen; maar waar een afwijking in één richting slechts zich 
vertoont, daar denken wij volstrekt niet aan een nieuwe soort, maar 
spreken van een variëteit. In die richting voortgaande, komen wij 
tot een scherp begrensd onderscheid tusschen soorten en variëteiten. 
De eerste toch zijn alle van gelijken rang en vormen als onder- 
soorten samen wat wij in het gewone spraakgebruik, in de systema- 
tiek der planten, een soort noemen; variëteiten daarentegen zijn 
ontstaan uit een soort die bestaat en in een of andere lichting een 
afwijking is gaan vertoonen. Nu kan die afwijking een gevolg zijn 
hiervan dat de eene of andere eigenschap der soort niet in de varie- 
