SPECIES AND VARIETIES. 
22 
wel dat het voornaamste onderscheid tusschen elementaire soorten 
en variëteiten dit is: dat de eerste ontstaan doordien geheel nieuwe 
eigenschappen zich ontwikkelen, de laatste doordien bestaande eigen- 
aardigheden verloren gaan of ook zich vertoonen, maar dan juist 
gelijk aan die, welke in nauw verwante soorten reeds bestonden. Ver- 
onderstellen wij dat beide door mutatie ontstaan, dan past die voor- 
stelling volkomen bij onze denkbeelden omtrent evolutie in de schep- 
ping en is het planten- en dierenrijk opgebouwd uit soorten, terwijl 
de variëteiten te beschouwen zijn als hier en daar ontstaande, maar 
weinig beteekenende afwijkingen van het vastgestelde bouwplan. 
Echter zijn er ook variëteiten, die in meer dan één opzicht afwij- 
kingen vertoonen, öf zulke, die met elkaar in verband staan, öf geheel 
van elkaar onafhankelijk. In het eerste geval spreken wij van corre- 
lative variabiliteit en vinden daarvan een voorbeeld bij den Doorn- 
appel met paarse bloemen; hier blijkt die kleurstof niet tot de 
bloem beperkt te zijn, maar ook voor te komen in stengel, bladsteel, 
nerven, zelfs reeds in de jonge kiemplant ; en dit is van belang bij 
kruisingsproeven. Het anthocyan kleurt hier niet alleen het celvocht 
van de bloemen, maar van alle deelen der plant, de kleur behoort 
dus niet aan een enkele cel of aan een enkel plantendeel, maar nan 
het geheele individu en is een physiologisch kenmerk der plant. 
Maar ook elders zijn voorbeelden aan te wijzen van een verband, 
b.v. tusschen kleur van bloem en vrucht ; zijn beide gekleurd en 
ontstaat een variëteit met kleurlooze bloemen, dan zijn ook de vruchten 
ongekleurd, gelijk wij die kennen bij Belladonna, Daphne en Encaceae. 
Een soortgelijke betrekking vertoonen ook soms de zaden ; witbloemig 
Vlas geeft geel zaad, blauwbloemig bruin, enz. Veel zeldzamer is 
een ander geval van correlatie, n.1. dat de bladeren sterk ingesneden 
worden, bij tal van variëteiten met den naam laciniata aangegeven. 
Somtijds zien wij dan die insnijding ook bij de bloembladen, waar- 
van het eigenaardigste geval zich voordoet bij Ckelidonium majus 
laciniatum , de lijnslippige Gouwe. Het is alweer een voorbeeld, be- 
hoorende tot de groep der negatieve variatiën; maar ook bij de 
positieve zijn zij bekend, hoewel zeldzaam, o.a. bij Begonia semper- 
florens, die groene bladeren en witte bloemen heeft, maar waarvan 
in onze tuinen bekend zijn variëteiten, met bruine bladeren en 
bleekroode bloemen, zoodat de nieuwe eigenschap in verschillende 
organen gevonden wordt. Is het hier steeds één eigenaardigheid, die 
zich vertoont bij een of meer deelen van een plant, er zijn ook 
samengestelde afwijkingen, die ontstaan door meer dan één verschil 
van de elementaire soort. Vooral bij de kleuren der bloemen nemen 
