24 
SPECIES AND VARIETIES. 
reeds zeer oud en meermalen als nieuwigheden weer ingevoerd, b.v. 
het Vingerhoedskruid met groote pelorische bloemen aan den top; 
onlangs als iets nieuws in de catalogi vermeld, werden zij reeds gekweekt 
vóór het midden der 19 de eeuw en toen beschreven en afgebeeld. 
Veel nu nog bekende variëteiten vinden wij in oude boeken en plaat- 
werken; de Romeinen kweekten reeds de witbloemige Papaver en 
aten de bladeren van de roode suikerbiet als groente. Tallooze varië- 
teiten verschijnen elk jaar, andere vallen niet meer in den smaak 
en worden vergeten, maar in ouderwetsche tuinen vinden wij die 
goede bekenden terug, zeker een bewijs van haar standvastigheid. 
Maar die standvastigheid vertoont zich toch niet altoos ; soms gaat 
het de variëteit kenmerkende verloren en keert de plant tot den 
oorspronkelijken vorm terug, dan spreken wij van atavisme. Van 
Uibes sanguineum komt een variëteit voor met witte bloemen ; soms 
dragen op eens enkele takjes bloemen, waarin de roode kleurstof 
zich weer wel vormt. Waarschijnlijk zijn alle exemplaren door stekken 
of enten afkomstig van één, jaren geleden uit zaad in Schotland 
opgekomen individu en in zulk een geval schijnt alweer de variëteit 
standvastig te zijn, maar nu en dan bij deze ongeslachtelijke ver- 
menigvuldiging een individu voor te komen, dat terug keert tot het 
oude type; hiermede wordt dan ook de betrekkelijke zeldzaamheid 
ons duidelijk van dien terugkeer. Ook onder de Coniferen zijn ver- 
schillende dergelijke voorbeelden aan te wijzen. Maar wat is nu dat 
„oude” type? Wij mogen dit zoo noemen, maar weten zoo weinig 
van de herkomst der ons bekende variëteiten. Iets meer leert ons 
de systematische verwantschap, in verband met onze voorstelling 
dat variëteiten ontstaan in positieve richting, doordien een voor dezen 
vorm nieuwe eigenschap ontstaat, of in negatieven zin, door ver- 
dwijning van een of ander kenmerk, waardoor de verschillen met 
het oude type worden verkregen. In een enkel geval is het gelukt 
het door zaaiingsproeven te vinden en zeker zullen deze, goed uit- 
gevoerd, ons nog veel meer kunnen leeren. Zoo heeft heinricher 
het prototype van Iris pallida door zaaiing en selectie verkregen als 
een bloem met een bloemdek, uit zes even groote blaadjes gevormd 
en met zes meeldraden, ongeveer gelijk aan het eenvoudigere type 
Lelie, terwijl onze Iris heeft een buitensten, grooten, teruggeslagen 
en een binnensten, kleinen, opgerichten krans van 3 bloemdekbladen 
en 3 meeldraden. Terugkeer bij vermenigvuldiging door zaad heeft 
uiterst zelden, misschien nooit, plaats, ten minste indien kruising 
wordt buitengesloten. Kan deze wel plaats hebben, dan wordt de 
zaak een gansch andere, gelijk we straks zullen zien. Eigenlijk ata- 
